Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Disgrammatizm

Dysgrammatism

Tanım

Cümle yapısını kurarken veya gramer kurallarını kullanırken ortaya çıkan, genellikle edatların, zamirlerin ve çekim eklerinin atılması ya da yanlış kullanılmasıyla kendini gösteren bir ifade bozukluğudur.

Örnek Vaka / Uygulama

45 yaşında sol orta serebral arter (MCA) infarktüsü geçiren bir hastanın, 'Yarın hastaneye doktora gideceğim' demek yerine, 'Yarın... hastane... doktor... git...' şeklinde çekim eklerini ve edatları düşürerek konuşması.

Derin Analiz

Nöropsikolojik açıdan disgrammatizm, Broca afazisi gibi ağırlıklı olarak sol frontal lobu ve motor konuşma merkezlerini etkileyen lezyonlarla ilişkilendirilen bir sentaks üretim kusurudur. Birey kelime dağarcığına sahip olabilir ancak kelimeleri mantıksal ve gramatik bir hiyerarşi içinde birbirine bağlayan sentaktik çerçeveyi kurmakta zorlanır. Konuşma genellikle 'telgrafik' bir nitelik taşır; işlevsel sözcükler (örn: -de, -da, -den, ve, ile) kaybolur ve ifade gücü yüzeysel bir yapıya indirgenir. Bilişsel modellemelerde, dilin kurallı yönünün işletilmesindeki işleyen bellek ve sentaktik planlama kusurlarından kaynaklandığı öngörülmektedir.

Etimoloji

Yunanca 'dys-' (bozuk, kusurlu, zorluk) + 'grammatikos' (gramere, harfe ait, yazım kuralları)

Karıştırmayın

Agrammatizm ile eş anlamlı olarak kullanılır; ancak bazı klinik ekoller agrammatizmi gramer ögelerinin tamamen kaybı (sıfır noktası), disgrammatizmini ise sentaktik kuralların hatalı veya karmaşık biçimde uygulanması (yapısal bozulma) olarak birbirinden ayırır. Paraziter konuşma veya kelime bulma güçlüklerinden (anomi) temel farkı, sorunun kelimenin kendisinde değil, kelimeler arası gramatik ilişkide olmasıdır.