Renk Amnezisi
Color Amnesia
Tanım
Renkleri görme ve algılama yeteneğinde herhangi bir kusur olmamasına rağmen, nesnelerin karakteristik renklerini (örneğin itfaiye aracının kırmızı olduğunu) zihinsel olarak hatırlayamama durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Nöroloji kliniğine başvuran 54 yaşındaki bir hasta, çevresindeki nesnelerin renklerini gözleriyle görebilmekte ve iki kumaş parçasının aynı renk olup olmadığını başarıyla eşleştirebilmektedir. Ancak doktor kendisine muzun veya yoncanın rengini sorduğunda, bu nesnelerin karakteristik renklerini hatırlayamamakta, muzun mavi mi yoksa gri mi olabileceği konusunda kararsız kalmaktadır.
Derin Analiz
Nöropsikolojik açıdan renk amnezisi, görsel algı ile semantik (anlamsal) bellek arasındaki bağın kopmasıyla karakterizedir. Sağlıklı bir birey, nesnelerin renklerini görsel girdiye ihtiyaç duymadan uzun süreli belleğinden çağırabilir. Ancak bu durumda, oksipital korteksteki erken evre görsel işleme merkezleri ve renk algısı (V4 gibi alanlar) sorunsuz çalışırken, renklerin nesne kimlikleriyle eşleştirildiği ventral temporal lob veya ilişkisel bellek ağlarında bir hasar veya işlev bozukluğu mevcuttur. Hasta rengi fiziksel olarak algılar ve ayırt eder; fakat 'Hangi nesne hangi renktedir?' sorusuna anlamsal bellekten yanıt üretemez.
Etimoloji
İngilizce 'color' (Latince 'color') ve Yunanca 'amnesia' [a- (olumsuzluk eki) + mnasthai (hatırlamak)] kelimelerinin birleşiminden oluşur; tam anlamıyla 'renkleri hatırlayamama durumu' anlamına gelir.
Karıştırmayın
Edinilmiş renk körlüğü (akromatopsi) ile sıklıkla karıştırılır. Akromatopsi, retinal veya kortikal hasara bağlı olarak dünyayı renkli görme yeteneğinin fiziksel olarak kaybolmasıdır. Renk amnezisinde ise renk görme tamamen sağlamdır; sorun sadece bellekteki renk bilgisinin geri çağrılamamasıdır.