Ekolokasyon
Echolocation
Tanım
Akustik sinyallerin nesnelerden yansıyan yankılarını kullanarak yön ve mesafe hesaplama yeteneği.
Örnek Vaka / Uygulama
Doğuştan görme yetisini kaybetmiş bir bireyin, kentsel ortamlarda veya kapalı alanlarda çıkardığı kısa dil tıklama seslerinin (tongue clicks) duvarlardan, cam yüzeylerden veya nesnelerden dönen yankılarını analiz ederek engellerin yerini saptaması ve yönünü bulması.
Derin Analiz
Ekolokasyon, hem biyolojik bir adaptasyon hem de duyusal ikame mekanizması olarak işlev görür. Görme engelli bireylerde, yürürken çıkarılan seslerin veya baston vuruşlarının işitsel kortekste işlenmesiyle çevresel haritalama (spatial mapping) yapılmasını sağlar. Nörogörüntüleme çalışmalarında, gelişmiş ekolokasyon becerisine sahip görme engelli bireylerin ses işleme merkezlerinin yanı sıra, geleneksel olarak görsel işlemeyle atfedilen occipital korteks bölgelerini de akustik verileri uzamsal yönelime dönüştürmek amacıyla aktive ettiği gösterilmiştir. Non-human hayvanlarda ise (örneğin yarasalar ve deniz memelileri), yüksek frekanslı ses dalgalarının emisyonu ve geri dönüş sürelerinin hesaplanması üzerine kuruludur.
Etimoloji
Latince 'echus' [ses yankısı, Yunanca 'ēkhō'] + Late Latin 'locatio' [yerleştirme, konumlandırma] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Pasif işitsel lokalizasyon (passive sound localization) ile karıştırılabilir; ancak ekolokasyon aktif bir ses üretimi ve çevreden yansıyan dönüş sinyallerinin analizini gerektirirken, pasif lokalizasyon hali hazırda çevrede var olan ses kaynaklarının yerini tespit etmeyi kapsar.