Dekarboksilaz
Decarboxylase
Tanım
Bir bileşikten karboksil grubunu (–COOH) uzaklaştırarak karbon dioksit açığa çıkaran kimyasal reaksiyonları katalize eden enzim sınıfıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Parkinson hastalığı tedavisinde kullanılan L-DOPA molekülünün beyne geçtikten sonra aktif nörotransmitter olan dopamine dönüşmesi, aromatik L-amino asit dekarboksilaz enzimi aracılığıyla gerçekleştirilir.
Derin Analiz
Dekarboksilazlar, moleküler biyoloji ve nörokimyada kritik birer katalizördür. Özellikle nörotransmitter sentezinde (örneğin glutamik asit dekarboksilaz vasıtasıyla glutamattan GABA üretimi veya dopa dekarboksilaz ile L-DOPA'dan dopamin sentezi) hayati rol oynarlar. Bu enzimatik aktivite, amino asitlerin aminlere dönüşümünü sağlayarak merkezi sinir sistemindeki sinaptik iletimin temelini oluşturur. Enzimin katalitik verimliliği, kofaktör olarak piridoksal fosfat (B6 vitamini) varlığına doğrudan bağımlıdır; bu durum klinik olarak beslenme yetersizliklerinin nörokimyasal sonuçlarını açıklamada temel teşkil eder.
Etimoloji
Fransızca 'décarboxyler' fiilinden türetilmiştir. Latince 'de-' (uzaklaştırma, aşağı yönlü) + İngilizce 'carboxyl' (karboksil grubu) ve Yunanca öneklerin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Karboksilaz enzimleri ile karıştırılır; karboksilazlar yapıya karboksil grubu eklerken, dekarboksilazlar yapıdan karboksil grubunu uzaklaştırır.