Karmaşık Şekil Testi
Complex Figure Test
Tanım
Bireylerin görsel-uzamsal bellek, yapılandırma becerileri ve görsel-motor işlevlerini değerlendirmek amacıyla karmaşık geometrik bir desensel figürün kopyalanması ve ardından hafızadan yeniden çizilmesine dayanan nöropsikolojik test.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda değerlendirilen 45 yaşındaki bir inme hastasına karmaşık çizgiler ve geometrik unsurlar içeren Rey Şekli sunulur. Hastadan önce renkli kalemler kullanmaksızın modeli kusursuz şekilde kağıda kopya etmesi istenir. Bu esnada hastanın şekli çizerken genel bir taslaktan mı (makro yapı) yoksa küçük detaylardan mı (mikro yapı) başladığı gözlemlenir. 30 dakikalık arındırılmış gecikme süresinin ardından hastadan aynı şekli boş bir kağıda hafızasından çizmesi beklenir. Ortaya çıkan çizimdeki eksiklikler, rotasyon hataları veya parçaların yanlış konumlandırılması, hastanın sağ hemisferik uzamsal belleğindeki defisitleri net biçimde haritalandırır.
Derin Analiz
Nöropsikolojik değerlendirme süreçlerinde sağ ve sol hemisfer işlevselliğini, özellikle sağ parietal ve frontal lob bütünlüğünü incelemek için kritik bir araçtır. Rey-Osterrieth Karmaşık Şekil Testi (ROCFT) olarak da bilinen bu prosedür iki aşamalı bir mantıkla çalışır: İlk aşamada bireye karmaşık bir çizim verilir ve sürpriz bir bellek testi olacağı bildirilmeden kopyalaması istenir (kopya evresi). Bu evre, görsel-uzamsal algı ve organizasyon stratejilerini ortaya çıkarır. İkinci aşamada ise belirli aralıklarla (anlık ve gecikmeli geri çağrım) figür hafızadan kağıda aktarılır. Kopya ile geri çağrım performansları arasındaki fark; bireyin stratejik planlama kapasitesini, visuo-motor entegrasyonunu ve iz nı (memory trace) koruma yeteneğini ayırt etmeyi sağlar. Özellikle travmatik beyin yaralanmaları, demans türleri ve yürütücü işlev bozukluklarının saptanmasında yüksek sensitiviteye sahiptir.
Etimoloji
İngilizce 'complex' (Latince 'complectere' [sarılmak, bir araya getirmek] kökünden) + 'figure' (Latince 'figura' [şekil, biçim]) + 'test' (Latince 'testum' [toprak kap, deneme aracı]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Bender Gestalt Testi ile sıklıkla karıştırılır; ancak Bender Gestalt daha basit, kısa şekillerden oluşur ve çoğunlukla gelişimsel görsel-motor olgunlaşmayı tarar. Karmaşık Şekil Testi ise çok daha karmaşık bir yapıya sahip olup, organizasyonel stratejileri ve üst düzey epizodik görsel belleği derinlemesine ölçer.