Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Agrafi

Agraphia

Tanım

Nörolojik bir hasar veya bozukluk sonucunda, daha önceden var olan yazma yeteneğinin kısmen ya da tamamen kaybolması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Geçirdiği sol hemisferik serebrovasküler olay (inme) sonrasında hastaneye kaldırılan 58 yaşında bir erkek birey, konuşma yetisini kısmen korurken, adını yazması istendiğinde kağıt üzerinde yalnızca anlamsız karalamalar yapabilmekte veya düzensiz harf dizileri oluşturabilmektedir. Sözlü olarak söylenen kelimeleri heceleyebilmesine rağmen kalemi eline aldığında motor hareketleri koordine edemediği ve harflerin görsel formlarını üretemediği gözlemlenmiştir.

Derin Analiz

Agrafi, dilin yazılı formunu üretmekten sorumlu nöral ağların bozulmasıyla ortaya çıkan edinilmiş bir bozukluktur. Genellikle sol hemisferdeki parietal lob, frontal lob (özellikle Exner'ın yazma merkezi) veya motor korteks lezyonlarıyla ilişkilidir. Sıklıkla afazi tablolarına eşlik etse de, saf agrafi vakaları motorik veya görsel-mekansal bileşenlerin izole hasarında da görülebilir. Yazma süreci; fonolojik analiz, ortografik sözlük erişimi, grafemik tampon bellek ve motor planlama gibi bilişsel aşamaları içerir. Bu aşamaların herhangi birindeki kopuş, yüzey agrafisi, derin agrafi veya saf motor agrafi gibi klinik alt tipleri doğurur.

Etimoloji

Yunanca 'a-' (olumsuzluk, yokluk) ve 'graphein' (yazmak) fiil kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Aleksi ile sıklıkla karıştırılır; aleksi okuma bozukluğuyken, agrafi yazma bozukluğudur. Ayrıca gelişimsel bir öğrenme bozukluğu olan 'disgrafi' ile karıştırılmamalıdır; agrafi sonradan edinilmiş (acquired) bir nörolojik kayıptır.