Sayı Uzamı
Digit Span
Tanım
Bir bireyin, tek bir işitsel sunumun ardından ardışık olarak verilen rastgele sayı dizilerini doğru bir şekilde hatvebilme kapasitesini ölçen kısa süreli bellek ve dikkat metriği.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir nöropsikolojik değerlendirme sırasında klinisyen, hastaya saniyede bir sayı olacak şekilde '4, 7, 1, 9, 3' dizisini okur ve ardından aynı sırayla tekrarlamasını ister (İleri). Daha sonra '5, 8, 2, 6' dizisini okuyarak sondan başa doğru (ters sırada) söylemesini talep eder (Geri). Hastanın ileri testte 6, geride ise 2 basamakta hata yapmaya başlaması, fonolojik belleğin korunduğunu ancak merkezi yürütücü işlevlerde potansiyel bir defisit bulunduğunu gösterir.
Derin Analiz
Sayı uzamı (Digit Span), bilişsel psikoloji ve nöropsikolojide çalışma belleğinin (working memory) fonolojik döngü bileşenini ve dikkat kapasitesini değerlendirmek için kullanılan temel bir test paradigmasıdır. Genellikle Wechsler Zekâ Ölçekleri bünyesinde iki alt test olarak uygulanır: İleriye Doğru Sayı Uzamı (Forward Digit Span) pasif kısa süreli belleği ve işitsel dikkati yansıtırken, Geriye Doğru Sayı Uzamı (Backward Digit Span) bilginin zihinsel olarak manipüle edilmesini gerektirdiği için merkezi yürütücü işlevlerin ve işleyen belleğin (working memory) gücünü test eder. Tipik bir yetişkin ortalama 5 ila 9 basamağı (Miller'ın Sihirli Sayısı: 7±2) hatasız işleyebilir; bu sınır bilişsel işlemleme kapasitesinin evrimsel ve biyolojik kısıtlılıklarını gösterir.
Etimoloji
Latince 'digitus' (parmak, bu bağlamda sayı basamağı) ve Eski İngilizce 'spann' (iki elin başparmağı ile serçe parmağı arasındaki mesafe, mecazi olarak sınır/kapasite ölçüsü) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sözel Öğrenme Testleri ile sıklıkla karıştırılır; sözel öğrenme çoklu denemelerde uzun süreli bellek depolama ve geri getirme süreçlerini ölçerken, sayı uzamı anlık, kodlanmış bilginin işlenme ve tutulma sınırını (kapasite) ölçer.