Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Renk Agnozisi

Color Agnosia

Tanım

Primer görme yetisi ve renkleri ayırt etme becerisi bozulmamış olmasına rağmen, bireyin renkleri tanıyamaması, renk adlarını nesnelerle eşleştirememesi veya renk kategorilerini ayırt edememesi durumudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Nöroloji kliniğine başvuran 58 yaşında bir erkek hasta, kırmızı bir elmayı gördüğünde 'kırmızı' rengi fiziksel olarak fark etmekte ancak bu rengin adını söylemekte ve objeyle ilişkili anlamsal kategorisini eşleştirmekte zorlanmaktadır. Doktorun gösterdiği yeşil yaprağı beyaza boyaması istendiğinde, yaprağın normalde yeşil olduğunu hatırlasa bile görsel bellekteki renk-nesne eşlemesini gerçekleştirememektedir.

Derin Analiz

Nöropsikolojik açıdan renk agnozisi, oksipital ve temporal lobların (özellikle ventral görsel akış üzerindeki lezyonlar) işlev bozukluğundan kaynaklanır. Hastalar bir nesnenin rengini fiziksel olarak görebilir ve eşleştirebilir; ancak rengin semantik anlamını kavramakta veya renk ile nesne arasındaki entegrasyonu sağlamakta zorlanırlar (örneğin, muzun sarı olduğunu bilirler ancak sarı bir nesneyi 'muz' rengi olarak tanıyamazlar veya rengi isimlendiremezler). Bu durum, renk anomisi ile afazik tablolardan ve renk körlüğünden (daltonizm) net bir şekilde ayrılır; çünkü sorun fotoreseptör düzeyinde değil, üst düzey bilişsel ve görsel işleme merkezlerindeki entegrasyon hatasındadır.

Etimoloji

Latince 'color' [renk] sözcüğü ile Yunanca 'a-' [yokluk, olumsuzluk] ve 'gnōsis' [bilgi, tanıma] köklerinin birleşmesinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Renk körlüğü (fotoreseptör/konik hücre kusuru) ve Renk anomisi (sadece rengi adlandırma güçlüğü, anlamsal tanıma korunmuştur).