Kronotaraksi
Chronotaraxis
Tanım
Bireyin zamanın akışını olduğundan az ya da çok tahmin etmesi veya günün saati ya da haftanın günü konusunda dezoryantasyon yaşaması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşındaki bir hasta, hastane odasında öğleden sonra saat üç olmasına rağmen, sabah kahvaltısını yeni yaptığını ve henüz günün erken saatlerinde olduğunda ısrar eder; ayrıca hangi günde olduklarını hatırlayamaz ve geçen haftanın olaylarını dün gerçekleşmiş gibi algılar.
Derin Analiz
Kronotaraksi, temporal algının bozulduğu ve bilişsel takvimlendirme yeteneğinin sekteye uğradığı nöropsikolojik bir durumdur. Bireyin öznel zaman deneyimi ile nesnel kronolojik zaman arasındaki senkronizasyon kopmuştur. Bu durum, frontal lob işlev bozuklukları, ilerleyici nörodejeneratif süreçler, ağır disosiatif bozukluklar veya akut delirium tablolarında sıkça gözlemlenir. Beynin üst düzey yürütücü işlevleri ve epizodik bellek sistemleri, 'ne zaman' sorusunu yanıtlamakta başarısız olur ve temporal oryantasyon kaybolur.
Etimoloji
Antik Yunanca 'chronos' (zaman) ve 'taraxis' (karışıklık, kargaşa, huzursuzluk) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Temporal dezoryantasyon ile sıklıkla karıştırılır; ancak kronotaraksi sadece zamanı bilememe değil, aynı zamanda zamanın akış hızına (zamanın çok hızlı veya yavaş geçmesi) dair subjektif algı bozukluklarını da kapsar.