Kompleks Hücre
Complex Cell
Tanım
Primer görsel kortekste yer alan ve görsel uyarıcının kontrast, yönelim ve hareket yönüne duyarlı olan ancak reseptif alan içindeki konuma karşı belirli bir esneklik (spatial invariance) gösteren nöron.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir kedinin veya makak maymununun birincil görsel korteksine mikroelektrot yerleştirildiğinde, ekranda dikey bir çizgi hareket ettirilir. Çizgi sağa veya sola kaydırılsa dahi, eğer yönelimi ve kontrastı doğru ise kompleks hücre ateşleme oranını korur; çünkü hücre, çizginin tam piksel konumundan ziyade genel yönelim özelliklerine odaklanmıştır.
Derin Analiz
Kompleks hücreler, Hubel ve Wiesel'in öncü çalışmalarında tanımlandığı üzere, görsel sistemin hiyerarşik işleme mekanizmasında basit hücrelerin (simple cells) bir adım ötesinde yer alır. Birincil görsel korteksteki (V1) bu nöronlar, girdilerini birden fazla basit hücreden alır. Basit hücrelerin aksine, kompleks hücrelerin reseptif alanları kesin bir şekilde ayrı duran eksitatuar (uyarıcı) ve inhibitör (baskılayıcı) alt bölgelere bölünmemiştir. Bu durum, onların belirli bir yönelime sahip kenarları veya çizgileri, reseptif alanın tam olarak neresinde bulunduğundan bağımsız olarak (uzaysal değişmezlik ilkesiyle) algılamasını sağlar. Bu mekanizma, beyinde nesne tanıma ve hareket algısının erken aşamalarında kritik bir köprü oluşturur.
Etimoloji
Latince 'complexus' (sarılmış, kucaklanmış, karmaşık) ve hücre biyolojisindeki 'cellula' (küçük oda) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Basit hücre (simple cell) ile sıklıkla karıştırılır; basit hücrelerin reseptif alanları katı eksitatuar ve inhibitör bölgelere sahipken, kompleks hücrelerde bu bölgeler iç içe geçmiştir ve uzaysal konum toleransı daha yüksektir.