Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Sitokrom Oksidaz Öbeği

Cytochrome Oxidase Blob (CO Blob)

Tanım

Striat kortekste (V1), sitokrom oksidaz enzim aktivitesi çevre dokuya göre belirgin şekilde yüksek olan ve renk algısından sorumlu nöronal yama kümeleri.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında primat görsel korteksinden alınan doku örneklerinin sitokrom oksidaz enzimiyle boyanması sonucunda, mikroskop altında leopar derisine benzer düzenli koyu leke dizilimleri gözlemlenir. Bu koyu lekeler CO öbekleridir ve deneğe farklı dalga boylarında renkli ışık çubukları gösterildiğinde bu öbek içindeki nöronların yüksek oranda ateşlendiği, şekil veya yön değişimlerine ise duyarsız kaldıkları saptanır.

Derin Analiz

Sitokrom oksidaz öbekleri, primer görsel korteksin (V1) II. ve III. tabakalarında yer alan, histolojik olarak histokimyasal boyama yöntemleriyle (sitokrom oksidaz reaksiyonu) silindirik sütunlar şeklinde kendini gösteren metabolik olarak aktif bölgelerdir. David Hubel ve Torsten Wiesel'in öncülük ettiği çalışmalarla aydınlatılan bu yapılar, çevrelerindeki 'interblob' (öbek arası) alanlardan farklı olarak yön seçiciliği göstermezler; bunun yerine renk bilgisi (dalga boyu) ve düşük uzaysal frekanslı uyarıcıların işlenmesinden sorumlu modüler sistemlerin merkezini oluştururlar. Retinadan gelen parvosellüler yoldan koni fotoreseptörlerine uzanan renk kontrastı verilerini işleyerek ince ayrıntıların ve renk spektrumunun üst düzey görsel alanlara (V2 ve V4) aktarılmasında kritik bir rol üstlenirler.

Etimoloji

İngilizce 'cytochrome' (hücresel solunumda rol oynayan hücre boyası, Yunanca 'kytos' [hücre] + 'chroma' [renk]) + 'oxidase' (oksidasyon enzimi) + 'blob' (damla/öbek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Striat korteksteki 'interblob' (öbek arası) alanlar ile sıklıkla karıştırılır; interblob bölgeleri renk algısıyla ilgilenmeyip nesnelerin yönü, şekli ve binoküler eşleşmesi gibi form özelliklerini işler.