Öbek
Phrase
Tanım
Bir cümlede sözcükten büyük, yancümleden (yan cümlecikten) küçük olan ve bütüncül bir işlev üstlenen dilbilgisel yapı birimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Türkçe 'Masanın üzerindeki paslı anahtar' yapısı, 'anahtar' baş sözcüğü etrafında kümelenmiş karmaşık bir isim öbeğidir (noun phrase). Birey bu ifadeyi okurken veya dinlerken kelimeleri tekil olarak değil, tek bir nesne tasviri (chunk) olarak bilişsel süzgecinden geçirir.
Derin Analiz
Dilbilim ve bilişsel psikolojide öbek (phrase), zihinsel sözlükteki (mental lexicon) ögelerin sözdizimsel kurallar çerçevesinde bir araya gelerek tek bir kavramsal birim gibi hareket etmesini sağlar. Üretken dilbilgisi (generative grammar) teorisinde, öbekler 'baş' (head) adı verilen merkezi bir sözcüğün etrafında şekillenir ve X-bar teorisi gibi modellerle hiyerarşik olarak modellenir. Bilişsel işlemleme sürecinde beyin, öbekleri tek tek kelimeler olarak değil, anlam bütünlüğüne sahip chunk (parçalama) yapıları olarak kodlar. Bu durum, çalışma belleği üzerindeki yükü azaltır ve dil üretim/anlama hızını optimize eder.
Etimoloji
Eski Yunanca 'phrazein' (anlatmak, ifade etmek, dile getirmek) fiilinden türetilmiş olup, dilbilim bağlamında anlam taşıyan sözcük dizilimini niteler.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Zihinsel Sözlük
Zihinsel Sözlük
Mental Lexicon
Bir bireyin hafızasında yer alan, kelimelerin anlamlarını, fonolojik özelliklerini, morfolojik yapılarını ve sözdizimsel kategorilerini depolayan zihinsel veritabanı.
İncele