Yapı Birimi
Constituent
Tanım
Daha büyük ve karmaşık bir bütünün bileşeni olan dilsel veya yapısal birim.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikolinguistik deneyinde katılımcılara 'The dog chased the cat' cümlesi dinletilirken EEG ölçümleri yapılır. Katılımcı cümleyi duyduğunda, 'the dog' öbeği tamamlandığı an (yapı birimi sınırı) beyin dalgalarında sentaktik kapanışa işaret eden n, e. Closure Positive Shift gibi ERP bileşenleri gözlemlenir.
Derin Analiz
Psikolinguistik ve bilişsel bilimlerde yapı birimi analizi, zihnin dili işlerken cümleleri rastgele diziler olarak değil, hiyerarşik öbekler (phrase) halinde kodladığını gösterir. Üretken dilbilgisinde cümlelerin doğrusal yüzey yapısının ötesinde soyut bir derin yapıya sahip olduğu varsayılır. Örneğin, 'Adam pencereyi açtı' cümlesi işlenirken, beyin bunu kelime kelime değil; 'Özne Öbeği' (The man) ve 'Yüklem Öbeği' (opened a window) olarak ikili bir hiyerarşiyle (binary branching) parse eder. Bu ayrıştırma süreci, çalışma belleğinin kapasite sınırları içinde sentaktik bilgiyi organize etme mekanizmasının bilişsel bir yansımasıdır.
Etimoloji
Latince 'constituere' (birlikte kurmak, oluşturmak; 'con-' [birlikte] + 'statuere' [yerleştirmek, kurmak]) fiilinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kelime (word) kavramıyla karıştırılabilir; bir yapı birimi tek bir kelimeden oluşabileceği gibi (örneğin zamirler), birden fazla kelimenin birleşmesinden oluşan karmaşık bir öbek de olabilir.