Donders Kanunu
Donders’s Law
Tanım
Gözlerin belirli bir noktaya baktığındaki son konumunun, oraya ulaşırken izlediği hareket yolundan bağımsız olduğunu belirten fizyolojik ilke.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bireyin başını sabit tutarak sağ üst köşedeki bir yıldıza baktığını varsayalım. Birey bu yıldıza doğrudan sağdan yukarı çıkarak bakabilir ya da önce yukarı sonra sağa giderek farklı bir yörünge izleyebilir. Hangi yörünge izlenirse izlensin, yıldız foveaya düştüğü anda gözün retinasındaki saat kadranı benzeri rotasyonel konumu (torsiyon) her iki durumda da aynı değere sabitlenir.
Derin Analiz
Oksipital ve frontal korteks ile beyin sapındaki okülomotor çekirdeklerin koordinasyonuyla çalışan göz küresi hareketleri, üç boyutlu uzayda serbestçe dönebilen bir mekanizmaya sahiptir. Donders Kanunu, gözün herhangi bir hedef noktasına odaklandığında aldığı rotasyonel konumun (torsiyonel açının), gözün o konuma hangi yörenin foveal merkezinden geldiğinden bağımsız olduğunu matematiksel olarak ortaya koyar. Bu durum, merkezi sinir sisteminin göz kaslarını (ekstraoküler kaslar) kontrol ederken stereotipik bir son pozisyon optimizasyonu yaptığını, yani her bakış yönü için benzersiz bir göz rotasyonu (Listing düzlemiyle ilişkili olarak) belirlediğini gösterir.
Etimoloji
Hollandalı fizyolog Franciscus Cornelis Donders'in soyadından türetilmiş eponym bir yasa.
Karıştırmayın
Listing Yasası (Listing yasası Donders yasasının özel bir durumunu, yani bakış yönlerinin ortak bir düzlemde sınırlı olduğunu açıklar; Donders ise genel olarak rotasyonun yörüngeden bağımsız olduğunu söyler).