Ataksik Dizartri
Ataxic Dysarthria
Tanım
Konuşma motor kontrolünün serebellar sistem bozukluğuna bağlı olarak zarar görmesiyle ortaya çıkan; kelimelerin yayvanlaşması, kontrolsüz ses yüksekliği ve vokal kural düzensizlikleriyle karakterize bir motor konuşma bozukluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Multipl skleroz (MS) tanısı almış 42 yaşında bir kadın hastanın klinik değerlendirmesinde, konuşurken ses hacmini ani olarak yükseltip alçalttığı, kelimeleri sarhoş gibi yayarak ('slurred speech') çıkardığı ve heceler arasında düzensiz duraklamalar yaptığı gözlemlenmiştir. Konuşma hızı yavaşlamış ve prozodik akıcılık tamamen kaybolmuştur.
Derin Analiz
Ataksik dizartri, primer olarak serebellumun (beyincik) veya onun sinir yollarının hasar görmesinden kaynaklanır. Serebellum, motor hareketlerin zamanlamasını, gücünü ve koordinasyonunu koordine ettiği için, bu bölgedeki lezyonlar artikülasyon ve prozodi kusurlarına yol açar. Konuşma genellikle tarzdaki düzensizlikler, eşit olmayan vurgular ('skander' konuşma olarak da bilinir) ve fonemlerin uzamasıyla kendini gösterir. Hastalar kelimeleri hecelerine ayırarak, patlayıcı ve düzensiz bir ritimle telaffuz ederler. Nörolojik muayenede sıklıkla trunkal ataksi, nistagmus ve koordinasyon testlerinde bozulmalar eşlik eder. Tanı, detaylı bir nörolojik ve konuşma patolojisi değerlendirmesiyle konur.
Etimoloji
Yunanca 'a-' [olumsuzluk öneki] + 'taxis' [düzen, dizilim] kelimelerinin birleşiminden oluşan 'ataxia' [düzensizlik] ile Yunanca 'dys-' [bozuk, kusurlu] + 'arthroun' [eklemlemek, ifade etmek] kökenli 'dysarthria' terimlerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Spastik dizartri (motor sistemin üst motor nöron lezyonlarından kaynaklanır ve daha gergin, zorlanmış bir ses kalitesi verir) ve Apraksi (motor planlama bozukluğudur; ataksik dizartride ise sorun planlamada değil, hareketin kaslar tarafından koordineli ve zamanında yürütülmesindedir).