Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Akıcılık

Fluency

Tanım

Fikirleri, kelimeleri, zihinsel çağrışımları veya potansiyel problemleri kolaylık ve hızla üretebilme kapasitesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir nöropsikolojik değerlendirme sırasında hastadan 60 saniye içinde 'S' harfiyle başlayan olabildiğince çok hayvan ismi bulması istenir. Hastanın duraksamadan, hızlı ve kategorik hatalar yapmadan 22 kelime üretmesi yüksek sözel akıcılık performansına işaret eder.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve yaratıcılık çalışmalarında akıcılık, yürütücü işlevlerin ve bellekten geri getirme hızının temel bir göstergesidir. Özellikle ıraksak düşünce (divergent thinking) testlerinde, bireyin belirli bir süre içinde ürettiği anlamlı yanıtların miktarını ifade eder. Sözel akıcılık (verbal fluency) ve figüratif akıcılık olarak alt dallara ayrılır; frontal lob ve prefrontal korteksteki nöral ağların verimliliğiyle doğrudan ilişkilidir. Dil üretiminde ise fonolojik ve sözdizimsel planlamanın otomatikleşmiş bir şekilde hayata geçirilmesini temsil eder.

Etimoloji

Latince 'fluentem' (akmak, akışkan olmak) fiilinden türetilmiştir; 'fluere' (akmak) kökünden türemiştir.

Karıştırmayın

Esneklik (flexibility) ile sıklıkla karıştırılır; akıcılık üretilen toplam fikir veya kelime miktarını (nicelik) ölçerken, esneklik üretilen fikirlerin kategorisel çeşitliliğini (nitelik/boyut değiştirebilme) ölçer.