Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kolinerjik Sistem

Cholinergic System

Tanım

Asetilkolin nörotransmiterini sentezleyen, salgılayan ve reseptörleri aracılığıyla sinyallerini ileten nöral ağların ve yolların bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Parkinson hastalarında gelişen istemsiz kas kasılmalarını azaltmak veya anestezik operasyonlar sırasında sekresyonları baskılamak amacıyla atropin gibi antikorinerjik ajanlar verilir; bu ajanlar kolinerjik sistemin muskarinik reseptörlerini bloke ederek parasempatik tonusu düşürür.

Derin Analiz

Kolinerjik sistem, merkezi ve periferik sinir sisteminde asetilkolin (ACh) molekülünü birincil sinyalleşme aracı olarak kullanan karmaşık bir nörokimyasal ağdır. Periferik sinir sisteminde otonom sinir sisteminin parasempatik kolunu ve somatik sinir sistemindeki nöromüsküler kavşakları yönetirken; merkezi sinir sisteminde özellikle bazal ön beyin (Ncl. basalis of Meynert), pedunculopontin çekirdek ve medial septal çekirdek gibi odaklardan kortekse ve hipokampusa uzanan projeksiyonlarla uyanıklık, dikkat, öğrenme ve belleksellik süreçlerini modüle eder. Reseptör mimarisi nikotinik (iyonotropik) ve muskarinik (metabotropik) olmak üzere iki ana sınıfa ayrılır. Alzheimer hastalığı gibi nörodejeneratif tabloların patofizyolojisinde kolinerjik nöronların kaybı merkezi bir yer tutar.

Etimoloji

Yeni Latince 'cholinum' (kolin, Yunanca 'chole' [safra] kelimesinden türetilmiştir) + 'ergon' [çalışmak, etki etmek] ve Yunanca 'systema' [düzenli bütün, birleşik yapı] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Adrenerjik sistem (noradrenalin ve adrenalin kullanması ve sempatik aktiviteyi domine etmesiyle ayrılır).