Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Merkezcil

Centripetal

Tanım

Merkeze doğru yönelen veya odaklanan anlamına gelen, hem nörolojide iletim yönünü hem de psikoterapide içsel süreçlere odaklanan yaklaşımları tanımlayan terim.

Örnek Vaka / Uygulama

Psikanalitik psikoterapide danışanın günlük olayları anlatmayı bırakıp, seans sırasındaki anlık duygu değişimlerine, bedensel duyumlarına ve terapistle olan etkileşimindeki ince narsistik kırılmalara odaklanması merkezcil bir klinik yönelim örneğidir.

Derin Analiz

Nörofizyolojik bağlamda merkezcil (afferent) liflerin çevreden merkezi sinir sistemine impuls taşıması prensibine dayanır. Psikodinamik ve klinik pratikte ise bireyin dış dünyadan ve çevresel uyaranlardan uzaklaşarak kendi dünyasına, bastırılmış dürtülerine, en ince duygulanımlarına ve intrapsişik çatışmalarına odaklanan analitik tedavi yönelimlerini ifade etmek için kullanılır. Odak, bireyin dışsal gerçekliğinden içsel psişik uzamına doğru daralan bir vektörel hareket izler.

Etimoloji

Latince 'centrum' (merkez) ve 'petere' (yönelmek, aramak, saldırmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Santrifüj (merkezkaç); merkezcil kavramın tam zıttı olarak merkezden uzaklaşan, dışa açılan süreçleri veya efferent sinir iletimlerini tanımlar.