Bağlantısızlık Sendromu
Disconnection Syndrome
Tanım
Kortikal alanlar arası bilgi akışını sağlayan beyaz madde yollarının lezyonları sonucu ortaya çıkan nörolojik ve nörodavranışsal bozukluklar tablosu.
Örnek Vaka / Uygulama
Sol parietal korteks ile premotor alanlar arasındaki beyaz madde lifleri enfarktüs nedeniyle zedelenmiş 58 yaşındaki bir hasta, nesneleri görsel olarak tanımasına ve kas gücü yerinde olmasına rağmen, komut verildiğinde tarak veya çatal gibi araçları amacına uygun kullanamaz (ideomotor apraksi). Motor ve duyusal korteksler sağlamdır ancak aralarındaki iletişim hattı kopmuştur.
Derin Analiz
Norman Geschwind tarafından nöroloji literatürüne kazandırılan bu kavram, beyin fonksiyonlarının yerel lokalizasyonundan ziyade dağıtık ağlar (distributed networks) üzerinden yürütüldüğü modelini temel alır. Korteksteki gri madde alanlarının kendileri sağlam kalmasına rağmen, bu bölgeleri birbirine bağlayan askiyoner (asosiyasyon) ve komissural (örneğin korpus kallozum) beyaz madde aksonlarının hasar görmesi, bilgi entegrasyonunu bozar. Bu durum, apraksi, agnozi veya afazi gibi spesifik işlevsel kayıplara yol açar. Nörogörüntüleme çalışmaları (örneğin difüzyon tensör görüntüleme - DTI), beyin içi iletişim yollarındaki mikro-yapısal bozulmaların bilişsel performansı nasıl düşürdüğünü bu model üzerinden açıklamaktadır.
Etimoloji
Latince 'dis-' (ayrılma, zıtlık) + 'connectere' (bağlamak, birleştirmek) ve Yunanca 'syn-' (birlikte) + 'dromos' (koşu, oluşum) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kortikal yıkım lezyonları (doğrudan gri madde harabiyeti) ile sıklıkla karıştırılır; bağlantısızlık sendromunda ise altyapısal doku sağlığını korurken otoban görevi gören iletim yolları kesilmiştir.