Aktigrafi
Actigraphy
Tanım
İnsan dinlenme-aktivite döngülerini ve uyku-uyanıklık paternlerini doğal ortamında, genellikle bileğe takılan ivmeölçerler aracılığıyla kesintisiz olarak kaydeden invazif olmayan bir yöntemdir.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik uykusuzluk ve uykuya dalmada gecikme şikayetiyle kliniğe başvuran 34 numaralı hastaya, uyku hijyeni değerlendirmesi ve sirkadiyen faz gecikmesi şüphesiyle sol bileğine 14 gün boyunca 24 saat kesintisiz veri kaydeden bir aktigrafi cihazı takılmıştır. Elde edilen veriler, hastanın hafta içi ve hafta sonu uyku-uyanıklık döngülerindeki düzensizlikleri ve yatakta uyanık kalma sürelerini objektif bir grafik olarak ortaya koymuştur.
Derin Analiz
Aktigrafi, kronobiyoloji ve uyku bozuklukları teşhisinde kullanılan, hareket miktarını ve sıklığını zaman damgalı olarak depolayan piezoelektrik ivmeölçer teknolojisine dayanır. Polisomnografinin (PSG) aksine hastanın kendi yatak odasında, günlerce hatta haftalarca ekolojik geçerliliği yüksek doğal koşullarda ölçüm yapılmasına olanak tanır. Cihaz, ivme verilerini belirli zaman aralıklarında (epoch) toplayarak algoritmik dönüşümlerle uyku parametrelerini tahmin eder. Ancak, tam bir nörofizyolojik evreleme (elektroensefalografi gibi) sunmadığı için özellikle uykusuzluk, sirkadiyen ritim uyku bozuklukları ve huzursuz bacak sendromu gibi durumlarda tarama ve uzunlamasına takip aracı olarak klinik değeri yüksektir.
Etimoloji
Latince 'actus' [hareket, eylem] + Yunanca 'graphein' [yazmak, kaydetmek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Polisomnografi (PSG) ile sıkça karıştırılır; PSG beyin dalgalarını, göz hareketlerini ve kas tonusunu laboratuvar ortamında kaydederken, aktigrafi yalnızca motor aktiviteye dayalı dolaylı uyku tahmini yapar.