Anoksemi
Anoxemia
Tanım
Arteriyel kanda oksijenin şiddetli bir şekilde azalması veya tamamen yok olması durumu; bilinç kaybı ve kalıcı beyin hasarına yol açabilir.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servis birimine getirilen ve karbonmonoksit zehirlenmesine maruz kalan bir hastada, hemoglobin moleküllerinin oksijen taşıma kapasitesinin bloke olması sonucu arteriyel kan gazı analizinde kritik düzeyde düşük parsiyel oksijen basıncı saptanmış; hastada anoksemik ensefalopatiye bağlı olarak jeneralize nöbetler ve derin koma tablosu gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Nörobiyolojik ve fizyolojik açıdan anoksemi, hücresel düzeyde oksidatif fosforilasyonun durmasına ve ATP üretiminin çökmesine neden olur. Serebral korteks ve hipokampus gibi metabolik hızı yüksek olan nöronal yapılar, oksijen yokluğuna karşı son derece hassastır. Perfüzyonun veya oksijenlenmenin ani kaybı, saniyeler içinde elektriksel aktivitenin durmasına (elektroserebral sessizlik) ve eksitotoksisite kaskadını tetikleyerek glutamatın sinaptik aralığa aşırı salınımına yol açar. Bu süreç, nihayetinde nekrotik veya apoptotik hücre ölümünü (nöronal nekroz) hızlandırır. Klinik pratikte hipoksemi ile sıklıkla karıştırılsa da, anoksemi kandaki oksijenin neredeyse sıfırlanmasını ifade eder.
Etimoloji
Yunanca 'an-' (olumsuzluk eki, yokluk) + 'oxys' (keskin, asit, oksijen) + 'haima' (kan) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; sözlük anlamı 'kanda oksijen yokluğu' demektir.
Karıştırmayın
Hipoksemi (kanda oksijen düzeyinin normalin altına düşmesi ancak tamamen tükenmemesi) ve anoksi (dokuların oksijensiz kalması; anoksemi ise spesifik olarak kancıl bir durumu ifade eder).