Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kimyasal Uyarım

Chemical Stimulation

Tanım

Koku ve tat alıcı hücrelerin, spesifik moleküller veya elektrolitlerle temas ederek elektriksel potansiyeller üretmesi ve bu sinyalleri merkezi sinir sistemine iletmesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında, dilin papillalarındaki tat reseptörlerine sodyum klorür (tuzlu) veya sükroz (tatlı) moleküllerinin temas ettirilmesi, hücre membranında iyonik akışları tetikleyerek kimyasal uyarımı başlatır ve bu uyarım afferent sinirler aracılığıyla beyne iletilir.

Derin Analiz

Kimyasal uyarım, duyusal nörobiyolojinin temel taşlarından birini oluşturur. Köklerini olfaktör (koku) ve gustatuar (tat) reseptör hücrelerinin özelleşmiş membran proteinlerinden alır. Çevredeki kimyasal ligandların bu reseptörlere bağlanması, hücre zarında konformasyonel değişiklikler yaratarak iyon kanallarının açılmasına veya kapanmasına yol açar. Bu süreç, membran depolarizasyonu veya hiperpolarizasyonu ile sonuçlanan bir reseptör potansiyeli üretir. Oluşan bu elektrokimyasal sinyal, periferik sinir lifleri vasıtasıyla (koku için I. kranial sinir, tat için VII, IX ve X. kranial sinirlere bağlı yollarla) merkezi sinir sistemine, özellikle talamus ve ilgili kortikal merkezlere taşınarak algısal bir formata dönüştürülür.

Etimoloji

Latince 'chimicus' (kimyasal, simyasal) ve Orta İngilizce 'stimulacioun' (değnek ile dürtme, harekete geçirme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Elektriksel uyarım (nöronların dışsal akımlarla doğrudan depolarize edilmesi) ve mekanik uyarım (dokunma veya basınç reseptörlerinin fiziksel kuvvetle aktive edilmesi).