Cockayne Sendromu
Cockayne Syndrome
Tanım
Mikrosefali, cücelik, erken yaşlanma, şiddetli fotosensitivite ve nörodejenerasyon ile karakterize, otozomal çekinik kalıtımlı nadir ve fatal bir kalıtsal bozukluk.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, 2 yaşında büyüme geriliği, belirgin mikrosefali, güneşe maruz kaldıktan sonra deride şiddetli büllöz lezyonlar ve işitme kaybı şikayetleriyle getirilen bir çocukta, moleküler genetik testlerle CSA veya CSB gen mutasyonlarının saptanması Cockayne sendromu tanısını doğrular.
Derin Analiz
Cockayne sendromu, nükleotid kesip çıkarma onarım (NER - nucleotide excision repair) mekanizmalarındaki genetik defektlerden (özellikle ERCC6/CSB ve ERCC8/CSA genleri) kaynaklanan bir transkripsiyonla ilişkili DNA onarım bozukluğudur. Hücrelerin UV hasarlı DNA'yı onaramaması, erken yaşlanma fenotipine, progeroid özelliklere ve ilerleyici nörodejeneratif süreçlere yol açar. Klinik olarak üç ana tipi bulunur; Tip 1 erken çocuklukta başlar, Tip 2 doğumdan itibaren ağır gelişimsel gerilik gösterir ve Tip 2 genellikle erken çocukluk döneminde ölümcüldür. Tip 3 ise daha hafif bir seyir izleyerek bireyin yetişkinliğe kadar yaşamasını sağlar.
Etimoloji
1936 yılında bu sendromu ilk kez klinik olarak tanımlayan İngiliz çocuk doktoru ve lepidopterist Edward Alfred Cockayne'in (1880–1956) soyadından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hutchinson-Gilford progeria sendromu (HGPS) ile erken yaşlanma bulguları açısından karıştırılabilir; ancak HGPS'de DNA onarım defekti değil Lamin A mutasyonu söz konusudur ve fotosensitivite ile nörodejeneratif özellikler Cockayne sendromundaki kadar baskın değildir.