Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Disdiyadokinezi

Dysdiadochokinesis

Tanım

Ardışık ve hızlı alternatif hareketleri (örneğin elleri hızla ters yüz çevirerek dizlere vurma) koordine etme becerisinin nörolojik kökenli kaybı veya bozulması.

Örnek Vaka / Uygulama

Nöroloji polikliniğine gelen 55 yaşında bir erkek hasta, sağ elini çorba içerken kaşığı ağzına götürmekte zorlandığını ve düğmelerini ilikleyemediğini bildirir. Hekimin yaptığı muayenede, hastadan ellerini hızla dizleri üzerinde önce avuç içi, sonra el sırtı şeklinde ardışık olarak çevirmesi istenir. Sağ elde hareketlerin yavaşladığı, düzensizleştiği ve ritmini tamamen kaybettiği gözlemlenir; bu durum sağ serebellar hemisfer tutulumuna işaret eden disdiyadokinezi bulgusudur.

Derin Analiz

Disdiyadokinezi, serebellar yapım bozukluklarının ve özellikle serebellar yarımküre lezyonlarının en belirgin klinik göstergelerinden biridir. Serebellum, motor korteksten gelen planlanmış hareket komutlarını vücuttan gelen somatosensoriyel geri bildirimle karşılaştırarak hareketlerin zamanlamasını, hızını ve akıcılığını koordine eder. Bu sistem hasar gördüğünde, agonist ve antagonist kas gruplarının hızlı ve ritmik bir şekilde ardışık olarak devreye girmesi sekteye uğrar. Nörolojik muayenede en sık 'marionette hareketi' (hızlı pronasyon ve supinasyon) veya parmak-burun testi ile değerlendirilir. Hareketlerde düzensizlik, yavaşlama, amplitüd ve ritim kaybı (adiadokinezi tablosu) ile kendini gösterir.

Etimoloji

Antik Yunanca 'dys-' (zorluk, bozukluk) + 'diadochos' (sıralı, ardışık) + 'kinesis' (hareket) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Ataksi ile sıklıkla karıştırılır; ataksi genel bir hareket koordinasyon bozukluğuyken, disdiyadokinezi özellikle ardışık ve zıt motor hareketlerin hızlı tekrarındaki özel yetersizliğe odaklanır. Bradikinezi ile de (Parkinson hastalığına özgü hareket yavaşlığı) karıştırılabilir, ancak bradikinezi genel bir yavaşlama iken disdiyadokinezi serebellar kaynaklı bir ritim ve ardışıklık bozukluğudur.