Ortalama Uyarılmış Potansiyel
AEP
Tanım
Duyusal, motor veya bilişsel bir uyaranın ardından beyin korteksinde veya alt merkezlerde oluşan elektriksel aktivitenin, arka plan gürültüsünü (spontan EEG) elemek amacıyla, aynı uyaranın tekrarı sonucu ortalamasının alınmasıyla elde edilen dalga formu.
Örnek Vaka / Uygulama
Odyolojik değerlendirmelerde veya nörolojik muayenelerde, işitme siniri ile beyin sapı arasındaki iletim bozukluklarından şüphelenilen bir hastaya kulaklık aracılığıyla bir dizi tıklama sesi (click stimulus) verilir. Scalp üzerine yerleştirilen elektrotlar vasıtasıyla kaydedilen binlerce sinyalin ortalaması alınarak işitsel beyin sapı yanıtları (ABR/AEP) elde edilir ve dalgaların latans (gecikme) süreleri normatif verilerle kıyaslanır.
Derin Analiz
Nörofizyoloji ve nöropsikoloji alanında, AEP (Ortalama Uyarılmış Potansiyel), merkezi sinir sisteminin dışsal veya içsel uyaranlara verdiği zamana kilitli (time-locked) elektriksel yanıtları incelemek için kullanılan kritik bir elektroensefalografik (EEG) yöntemdir. Tek bir uyaran verildiğinde, beyindeki spontan elektriksel aktivite (arka plan gürültüsü) uyarılmış potansiyelin genliğinden çok daha büyük olduğu için sinyal-gürültü oranı (SNR) düşüktür. Bu sorunu aşmak için uyaran ardışık olarak tekrarlanır ve zaman ekseninde ortalaması alınır. Rastgele dalgalanmalar birbirini sönümlerken, uyaranla doğrudan ilişkili olan zamana kilitli potansiyeller belirginleşir. Klinik pratikte işitsel (AEP), somatosensoriyel (SEP) ve görsel (VEP) uyarılmış potansiyeller olarak alt dallara ayrılır. Duyusal yollardaki iletim gecikmelerini, miyelin hasarlarını veya merkezi sinir sistemi lezyonlarını saptamada yüksek hassasiyete sahiptir.
Etimoloji
İngilizce 'Average' (Ortalama) + Latince 'evocare' (çağırmak, ortaya çıkarmak) kökünden türetilen 'evoked' ve Yunanca 'potentia' (güç, kapasite) kelimelerinden gelen 'potential' terimlerinin birleşiminden oluşan kısaltmadır.
Karıştırmayın
Spontan EEG (Spontan elektroensefalografi uyarana bağlı değildir, beyin elektriksel aktivitesinin sürekli kaydıdır; AEP ise uyaranla tetiklenen zamana kilitli potansiyellerdir) ve ERP (Olayla İlgili Potansiyeller daha çok bilişsel ve üst düzey işleme süreçlerini hedeflerken, AEP genellikle daha erken duyusal bileşenleri ifade eder).