Durdurma Reaksiyonu
Arrest Reaction
Tanım
Genellikle hayvan modellerinde, özellikle kedilerde, belirli beyin bölgelerinin elektriksel uyarımıyla ortaya çıkan ani hareketsizlik veya donma hali.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nörofizyoloji laboratuvarında, serbest hareket eden bir kedinin mezensefalik retiküler formasyonunun belirli bir noktasına düşük akımlı elektriksel uyarı verildiğinde, hayvan o an yaptığı hamleyi (örneğin yürümeyi veya yalanmayı) yarım saniyeden kısa sürede keser ve gözleri açık, kas tonusu korunmuş halde tamamen hareketsiz kalır; uyarı sonlandırıldığında normal aktivitesine kaldığı yerden devam eder.
Derin Analiz
Durdurma reaksiyonu, motor planlama ve yürütücü işlevlerin subkortikal düzeyde aniden bloke edilmesini inceleyen nörofizyolojik bir yanıttır. Temel olarak limbik sistem ve retiküler formasyon arasındaki devrelerin elektriksel olarak tetiklenmesiyle motor çıktıların baskılanmasını ifade eder. Bu fenomen, organizmanın çevresel uyaranlara karşı ani bir duruş veya 'donma' (freezing) stratejisi geliştirdiği evrimsel hayatta kalma mekanizmalarının nöral altyapısını anlamada kritik bir model sunar. Klinik olarak doğrudan bir bozukluk olmasa da, anksiyete bozuklukları ve dissosiyatif donma tepkilerinin (tonic immobility) altındaki beyin devrelerinin haritalandırılmasında deneysel bir temel teşkil eder.
Etimoloji
Fransızca 'arrêter' (durdurmak, alıkoymak) fiilinden türetilen 'arrest' ile Latince 'reactio' (karşılık verme, tepki) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Şaşırma tepkisi (startle response) ile sıklıkla karıştırılır; şaşırma ani bir kas kasılması ve irkilme ile karakterizeken, durdurma reaksiyonu hareketin tamamen askıya alınması ve donma ile kendini gösterir.