Soğuk Noktası
Cold Spot
Tanım
Cilt yüzeyinde, düşük sıcaklık uyaranlarına karşı duyarlı sinir reseptörlerini barındıran herhangi bir nokta.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöroloji laboratuvarında gerçekleştirilen duyusal eşik testinde, araştırmacı katılımcının ön koluna 25°C'ye ayarlanmış metal bir termal prob uygular. Prob cildin belirli bir milimetrik alanına değdiğinde katılımcı aniden keskin bir soğukluk hissederken, hemen 1 milimetre yanındaki bir noktada sadece temas hisseder; bu durum, ilk temas edilen yerin işlevsel bir 'soğuk noktası' olduğunu doğrular.
Derin Analiz
Duyu fizyolojisi ve somatosensoriyel sistem bağlamında, deri yüzeyi homojen bir duyarlılığa sahip değildir; bunun yerine 'punctate' (noktasal) bir dağılım gösterir. Soğuk noktaları, epidermiste yerleşmiş olan ve özellikle soğuk algılayıcı serbest sinir uçlarının (Krause cisimcikleri veya özel termoreseptörler) yoğunlaştığı mikro-alanlardır. Bu reseptörler, cildin yerel sıcaklığındaki ani düşüşleri algılayarak A-delta ve C lifleri aracılığıyla merkezi sinir sistemine (özellikle somatosensoriyel kortekse) elektriksel sinyaller iletirler. Termoreseptörlerin bu noktalar üzerindeki kümeleşmesi, duyusal homonunkulus ve dermatomal haritalandırma çalışmalarında hassas eşik ölçümleri yapılabilmesine olanak tanır.
Etimoloji
İngilizce 'cold' (soğuk, düşük sıcaklıkta) ve 'spot' (nokta, mahal) kelimelerinin birleşiminden oluşan, fizyolojik ve duyusal haritalandırmada kullanılan bileşik bir terimdir.
Karıştırmayın
Sıcak noktaları (warm spots) ile karıştırılır; ayırt edici fark, sıcak noktalarının ısı artışına duyarlı farklı termoreseptörleri barındırması ve cilt yüzeyindeki dağılım sıklıklarının farklı olmasıdır.