Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Alfa Blokajı

Alpha Blocking

Tanım

Bireyin gözlerini beklenmedik bir uyarıcıya odaklaması veya aktif bir zihinsel görev gerçekleştirmesi durumunda, elektroensefalografi (EEG) kayıtlarında alfa dalgası aktivitesinin ani bir düşüş veya baskılanma göstermesi olgusudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında gözleri kapalı şekilde dinlenen bir katılımcı EEG'ye bağlanmıştır. Katılımcının arka bölgesinden (oksipital) güçlü 10 Hz alfa dalgaları kaydedilmektedir. Araştırmacı ani bir ses çıkardığında veya ekranda beklenmedik karmaşık bir geometri gösterdiğinde, osiloskop ekranındaki düzenli alfa dalgalarının aniden kaybolduğu, yerini hızlı ve düzensiz beta/gama aktivitesine bıraktığı görülür; bu durum alfa blokajının net bir somut göstergesidir.

Derin Analiz

Nörofizyolojik düzeyde, uyanık ancak gözler kapalı ve dinlenme halindeki bir beyinde (özellikle oksipital kortekste) dominant olan 8-12 Hz frekansındaki alfa ritmi, talamokortikal devrelerin senkronize osilasyonlarını yansıtır. Bireyin dış dünyaya yönelmesi, görsel bir uyarıcıyı işlemlemesi veya bilişsel efor sarf etmesiyle birlikte bu senkronizasyon bozulur ve yerini desenkronizasyon olarak bilinen daha hızlı, düşük amplitüdlü, düzensiz dalga formlarına bırakır. Kavram 'blokaj' olarak adlandırılsa da, aslında talamik gating mekanizmalarının ve nöronal ağların dışsal uyarıcıları işlemek için daha yüksek frekanslı aktivitelere geçişini (event-related desynchronization - ERD) temsil eder.

Etimoloji

Latince 'alpha' (ilk harf, Hans Berger'in beyin dalgalarını isimlendirme sırasındaki ilk sınıflandırması) ve İngilizce 'block' (engelleme, kesintiye uğratma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Alfa desenkronizasyonu ile sıklıkla eş anlamlı kullanılır; ancak alfa blokajı daha çok dışsal bir uyarıcıya veya dikkate bağlı ani değişimi tanımlarken, desenkronizasyon daha geniş bir fizyolojik çatı terimidir. Ayrıca farmakolojik alfa blokerlerle (adrenerjik reseptör antagonistleri) hiçbir ilgisi yoktur.