Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Alfa Dalgası

Alpha Wave

Tanım

Kafa derisi elektroensefalografisinde (EEG) saptanan, 8-12 Hz frekans aralığına sahip, uyanık ancak zihinsel olarak dinlenme ve gevşeme durumunda ortaya çıkan düşük genlikli nöral salınım.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir EEG laboratuvarında, 24 yaşında sağlıklı bir katılımcı gözleri kapalı ve rahat bir pozisyonda koltukta oturtulur. Kayıt esnasında oksipital elektrotlardan (O1 ve O2) saniyede 10 dalga döngüsüne (10 Hz) sahip, düzenli sinüsoidal salınımlar gözlemlenir. Katılımcı gözlerini açıp odadaki bir nesneye odaklandığı anda, bu düzenli 10 Hz'lik salınımlar aniden baskılanır (alfa blokajı) ve yerini daha yüksek frekanslı, düşük genlikli beta dalgalarına bırakır.

Derin Analiz

Alfa dalgaları, kortikal nöronal toplulukların senkronize ve koherent elektriksel aktivitesini yansıtan biyoelektrik ritimlerdir. Fizyolojik kökenleri neokortikal ağlar ile talamik pacemaking (talamokortikal döngü) hücrelerinin etkileşimine dayanır. Genellikle birey gözlerini kapattığında, dış uyaranlardan arındığında veya pasif bir uyanıklık halindeyken oksipital ve paryetal bölgelerde belirginleşir. Bilgi işlemleme sürecinde 'boşta kalma' veya 'senkronize inhibisyon' hipotezine göre, aktif olmayan beyin bölgelerinin kaynaklarını korumasını ve gereksiz duyusal girdileri bastırmasını sağlar. Meditasyon, nörofeedback ve alfa dalgası eğitimi gibi müdahalelerle bu salınımların genliği ve topografik dağılımı artırılabilir, bu da otonom sinir sistemi regülasyonu ve stres azaltımı ile ilişkilendirilir.

Etimoloji

Latince 'alpha' (Yunan alfabesinin ilk harfi, Hans Berger'in kayıtlarında ilk keşfettiği ritim olması nedeniyle ilk harfle adlandırması) + İngilizce 'wave' (dalga, salınım).

Karıştırmayın

Beta dalgaları (13-30 Hz aralığında olup aktif zihinsel çaba, odaklanma ve uyanıklık durumunda görülür; alfa dalgaları ise aksine dinlenme halindedir) ve Teta dalgaları (4-7 Hz aralığında olup hafif uyku veya derin meditasyon evrelerinde baskındır).