Bilişsel Bozulma
Cognitive İmpairment
Tanım
Algılama, öğrenme, bellek, dil veya düşünme yeteneklerinde ortaya çıkan her türlü işlevsel kayıp veya zayıflama.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşındaki bir bireyin yakın hafızadaki zayıflamalar nedeniyle sık kullanılan mutfak aletlerinin nasıl çalıştırıldığını hatırlayamaması, randevularını sürekli unutması ve uzun süredir bildiği kelimeleri bulmakta zorlanması bilişsel bozulmanın klinik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Bilişsel bozulma; nörobiyolojik, psikiyatrik veya sistemik etkenler sonucunda beynin bilgi işleme süreçlerinde meydana gelen aksaklıkları tanımlayan üst düzey bir şemsiye kavramdır. Prefrontal korteks, hipokampus ve ilgili nöral ağlardaki yapısal ya da işlevsel bozulmalar; dikkat, yürütücü işlevler, bellek kodlama ve geri çağırma kapasitelerinde belirgin düşüşlere yol açar. Nöropsikolojik değerlendirmelerde standart normların altında kalan performanslarla saptanır. Hafif düzeyde kaldığında günlük yaşam aktiviteleri korunabilirken (hafif bilişsel bozulma), çoklu alanlardaki ağır defisitler demans tablosuna işaret eder.
Etimoloji
Latince 'cognitio' [bilme, öğrenme, tanıma] ve 'imparare' fiilinden evrilen 'impair' [bozmak, zayıflatmak, zarar vermek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Normal yaşlanmaya bağlı unutkanlık ile karıştırılır; temel fark, bilişsel bozulmanın standart yaşlanma beklentilerini aşan ve nesnel testlerle doğrulanan patolojik bir işlev kaybı niteliği taşımasıdır.