Gecikmiş İşitsel Geri Bildirim
DAF
Tanım
Konuşmacının kendi sesini kulaklık aracılığıyla milisaniyelik bir gecikmeyle duymasını sağlayan ve konuşma akışını doğrudan manipüle eden deneysel ve klinik bir tekniktir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda kekemelik terapisi gören bir danışana DAF özellikli kulaklık takılır ve sesi 200 milisaniye gecikmeyle kulağına verilir. Danışan metin okurken gecikme sayesinde otomatik olarak konuşma hızını düşürür, fonemleri daha net artiküle eder ve blok (takılma) sıklığında belirgin bir azalma gözlemlenir.
Derin Analiz
Gecikmiş işitsel geri bildirim (DAF), işitsel sistem ile motor konuşma üretimi arasındaki closed-loop (kapalı çevrim) zamanlama mekanizmasını hedef alır. Normal koşullarda beyin, konuşma motor komutlarını gönderirken eş zamanlı olarak işitsel bir beklenti (efference copy) oluşturur. DAF, bu beklenti ile gerçek işitsel girdinin zamanlamasını kasıtlı olarak bozarak geri bildirim döngüsünde uyumsuzluk yaratır. Kekemeliğe sahip bireylerde bu yapay gecikme, konuşma hızını yavaşlatarak (prolonged speech) ve ritmi düzenleyerek akıcılığı artırabilir. Aksine, nörotipik ve akıcı konuşmaya sahip bireylerde ise konuşma motor planlamasını sekteye uğratarak takılmalara, hece uzatmalarına ve hatta konuşmanın tamamen durmasına (konuşma bozulması) neden olur. Bu çelişkili etki, beyincik ve üst temporal girus arasındaki zamansal entegrasyonun incelenmesinde kritik bir nöral test görevi görür.
Etimoloji
İngilizce 'delay' (geciktirmek, Latince 'dis-' + 'latus' türevi), 'auditory' (işitsel, Latince 'audire' [duymak]) ve 'feedback' (geri bildirim) kelimelerinin birleşiminden oluşan bileşik bir teknik terimdir.
Karıştırmayın
Freze Efekti (Frequency-Shifted Feedback - FSF) ile karıştırılabilir; FSF sesin zamanını değil frekansını değiştirirken, DAF yalnızca zamanlama ekseninde manipülasyon yapar.