Bilişsel Nöropsikoloji
Cognitive Neuropsychology
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
İnme geçirmiş 54 yaşında bir erkek hasta, konuşmayı anlama ve üretme yetisini büyük ölçüde korurken, yalnızca özel isimleri hatırlama ve telaffuz etmede spesifik bir güçlük yaşamaktadır. Bir bilişsel nöropsikolog, bu seçici kaybı (dissociation) inceleyerek insan beyninde özel isimlerin işlenmesinden sorumlu özel bir semantik alt modülün varlığını ampirik olarak test eder.
Derin Analiz
Bilişsel nöropsikoloji, nörolojik hasara uğramış bireylerin davranışsal ve bilişsel örüntülerini analiz ederek zihnin mimarisini deşifre etmeye çalışır. Yöntemsel olarak tekil vaka incelemelerine (single-case studies) ve küçük grup tasarımlarına büyük bir ağırlık verir. Temel sayıltısı, beyin hasarının bilişsel sistemin alt bileşenlerini (modüllerini) seçici olarak bozabileceği (dissociation) fikridir. Örneğin, bir hastada yüz tanıma (prozopagnozi) bozulmuşken nesne tanımanın korunmuş olması, beynin bu işlevleri farklı anatomik veya işlevsel alt sistemler üzerinden yürüttüğünün kanıtı olarak kullanılır. Nöro Görüntüleme teknikleri (fMRI, PET) ile lezyon lokalizasyonları haritalandırılırken, bilişsel psikolojinin bilgi işleme modelleri teorik çerçeveyi sağlar.
Etimoloji
Latince 'cognitio' [bilgi, idrak] + Yunanca 'neuron' [sinir, sinir sistemi] + 'psychologia' [ruh bilimi]
Karıştırmayın
Nöropsikoloji (genel olarak beyin-davranış ilişkisini ve klinik değerlendirmeyi kapsar, bilişsel nöropsikoloji ise doğrudan bilişsel modelleri test etmeye odaklanır) ve Bilişsel Nörobilim (genellikle sağlam beyinlerin işlevini fMRI ve EEG gibi yöntemlerle inceler, lezyon analizi ikinci plandadır).
Keşfetmeye Devam Edin
Nöropsikolojik Değerlendirme
Nöropsikolojik Değerlendirme
Neuropsychological Assessment
Çeşitli standardize testler aracılığıyla beyin hasarı veya işlev bozukluğunun varlığını, doğasını ve kapsamını saptayan kapsamlı klinik değerlendirme süreci.
İncele