AIM Modeli
AIM Model
Tanım
Bilinç durumlarını beyin aktivitesinin aktivasyon, girdi-çıktı kapılama ve modülasyon olmak üzere üç temel eksen üzerindeki konumlarıyla tanımlayan nörobiyolojik model.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir uyku laboratuvarında polisomnografi verileri incelenirken, deneğin REM uykusuna geçtiği an saptanır. Bu esnada AIM modeline göre Aktivasyon ekseni yüksektir (uyanıklık düzeyine benzer), Girdi-Çıktı kapılama tamamen içsel kaynaklıdır (dış dünya kapalıdır ve rüyalar üretilir) ve Modülasyon ekseninde aminerjik ton azalırken kolinerjik aktivite doruk noktasına ulaşır.
Derin Analiz
Allan Hobson ve meslektaşları tarafından geliştirilen AIM modeli, uyanıklık, REM uykusu ve NREM uykusu gibi farklı bilinç hallerini üç boyutlu bir koordinat sisteminde haritalandırır. Birinci eksen olan Aktivasyon (A), elektroensefalografi (EEG) ile ölçülen genel beyin aktivitesi düzeyini ifade eder. İkinci eksen olan Girdi-Çıktı Kapılama (I), bilginin dışsal duyusal uyaranlardan mı (uyanıklıkta olduğu gibi) yoksa içsel süreçlerden mi (rüyalarda olduğu gibi) kaynaklandığını belirler. Üçüncü eksen olan Modülasyon (M ise, hangi nörokimyasal sistemin dominant olduğunu; aminerjik (norepinefrin/serotonin) veya kolinerjik (asetilkolin) sistemlerin ağırlığını tanımlar. Bu üç eksenli uzay, sadece normal uyku-uyanıklık döngüsünü açıklamakla kalmaz, aynı zamanda lucid rüya görme ve psikiyatrik bozukluklardaki değişmiş bilinç durumlarını incelemek için de matematiksel ve anatomik bir çerçeve sunar.
Etimoloji
İngilizce 'Activation, Input-output gating, Modulation' kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir akronim (AIM: Aktivasyon, Girdi-Çıktı Kapılama, Modülasyon).
Karıştırmayın
Freud'un psikanalitik rüya teorisi ile sıklıkla karıştırılır; ancak Freud rüyaları bilinçdışı arzuların sansürlenmiş dışavurumu olarak ele alırken, AIM modeli tamamen ampirik, nörobiyolojik ve fizyolojik eksenlere dayanan bir durum uzayı tanımlar.