Kapılama
Gating
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kütüphanede ders çalışan bir öğrencinin, çevredeki insanların fısıltılarını, sandıcı gıcırtılarını ve dışarıdaki trafik sesini bilinçli bir çaba harcamadan arka plana iterek sadece okuduğu metne odaklanabilmesi duyusal kapılama mekanizmasının sağlıklı çalıştığını gösterir.
Derin Analiz
Nörobiyolojik ve bilişsel bağlamda kapılama, merkezi sinir sisteminin aşırı bilgi yüklenmesini önlemek için geliştirdiği kritik bir filtreleme mekanizmasıdır. Talamus ve kortikal devreler üzerinden işleyen bu süreç, irrelevant (ilintisiz) duyusal verilerin üst düzey bilişsel merkezlere ulaşmasını baskılar. Özellikle P50 işitsel uyarılmış potansiyeller gibi elektro fizyolojik göstergelerle incelenir. Şizofreni gibi nörogelişimsel bozukluklarda bu kapılama mekanizmasının (sensory gating deficits) bozulduğu, hastanın çevresel gürültüyü ve uyarıcıları filtreleyemeyerek bilişsel bir taşkınlık yaşadığı ampirik olarak gösterilmiştir.
Etimoloji
Orta İngilizce 'gate' (açıklık, yol, geçit) kökünden türetilmiş olup, bilişsel süreçlerdeki seçici geçirgenlik işlevini ifade etmek üzere nöropsikoloji literatürüne uyarlanmıştır.
Karıştırmayın
Seçici dikkat (selective attention) ile sıklıkla karıştırılır; seçici dikkat daha çok istemli ve tepe-aşağı (top-down) bir yönelimi içerirken, kapılama genellikle daha erken evrede, istemsiz ve taban-üste (bottom-up) işleyen otomatize bir filtrelemedir.