Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Disprosodi

Dysprosody (dysprosodia)

Tanım

Konuşmanın ritminde, tonlamasında, vurgusunda ve ezgisel melodi yapısında (prosodi) ortaya çıkan, nörolojik kökenli ifade ve algı bozukluğu.

Örnek Vaka / Uygulama

54 yaşında sağ hemisfer infarktüsü geçiren bir hasta, eşine 'Seni çok seviyorum' cümlesini söylerken tamamen düz, coşkusuz ve mekanik bir ton kullanır; dışarıdan bakan biri hastanın sinirli veya kayıtsız olduğunu zannedebilir, ancak hastanın içsel duygusal deneyimi bu tonlamayla örtüşmemektedir.

Derin Analiz

Disprosodi, genellikle dominant olmayan serebral hemisfer (özellikle sağ hemisfer) lezyonları, insüler korteks hasarları veya bazal ganglion patolojileri sonrasında gelişen bir nöropsikiyatrik tablodur. Dilin sözcüksel ve semantik içeriği (kelimelerin anlamı) korunduğu halde, konuşmacının duygusal durumunu, niyetini veya sözel iletinin pragmatik bağlamını (ironi, soru sorma, coşku) ses tonuyla aktarma yeteneği bozulmuştur. Hasta düz, robotik, monotonda bir sesle konuşabilir veya karşısındakinin tonlamasındaki duygusal nüansları anlamakta (reseptif disprosodi) zorlanabilir.

Etimoloji

Yunanca 'dys-' (zorluk, bozukluk, kusurlu) + 'prosodia' (şarkı vurgusu, ezgi, melodi).

Karıştırmayın

Afazi (özellikle Broca afazisi) ile sıklıkla karıştırılır; afazide dilin gramer ve kelime hazinesi yapısı bozulurken, disprosodide kelimeler doğru seçilir fakat sesin ezgisel ve duygusal taşıyıcılığı zarar görür.