Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Alfa-adrenerjik Reseptör

Alpha-adrenergic Receptor

Tanım

Norepinefrin bağlandığında sempatik sinir sistemi yanıtı olarak düz kaslarda uyarılmaya yol açan, pupil dilatasyonu ve vasküler direnç artışını tetikleyen bir reseptör sınıfıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Korku veya ani stres anında (örneğin karanlıkta yüksek bir ses duyulduğunda), salgılanan norepinefrin alfa-1 reseptörlerini uyararak göz bebeklerinin büyümesine (midriyazis) ve çevresel kan damarlarının daralmasına neden olur; böylece kan, hayati iskelet kaslarına yönlendirilir.

Derin Analiz

Alfa-adrenerjik reseptörler, sempatik sinir sisteminin katekolaminleri olan epinefrin ve norepinefrin ile aktive edilen G-protein kenetli reseptör ailesinin temel bir alt grubudur. α1 ve α2 olmak üzere iki ana tipe ayrılırlar; α1 reseptörleri genellikle postsinaptik olarak bulunur ve düz kas kasılması, vazokonstriksiyon ile glikojenoliz süreçlerini tetiklerken, α2 reseptörleri ağırlıklı olarak presinaptik konumda yer alarak negatif geri bildirim mekanizmasıyla norepinefrin salınımını inhibe eder. Bu reseptörlerin farmakolojik profili, otonom sinir sisteminin kardiyovasküler regülasyonunda ve stres yanıtlarındaki homeostatik dengenin anlaşılmasında kritik bir öneme sahiptir.

Etimoloji

Fransızca 'adrénaline' [böbreküstü bezi salgısı] + Latince 'receptor' [alıcı] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Beta-adrenerjik reseptör; alfa reseptörleri genellikle düz kas kasılmasına ve vazokonstriksiyona aracılık ederken, beta reseptörleri (özellikle beta-1) kalp atım hızını artırır ve düz kaslarda gevşemeye yol açar.