Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Apoe

Apoe

Tanım

Lipid metabolizmasında ve nöronal onarım süreçlerinde kritik rol oynayan, özellikle Alzheimer hastalığı etiyolojisinde genetik bir risk faktörü olarak öne çıkan bir apolipoprotein türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

68 yaşındaki bir bireyin bilişsel gerileme şikayetiyle yapılan nöropsikolojik değerlendirmesinde, nörogörüntüleme bulgularını desteklemek amacıyla yapılan genetik taramada homozigot ApoE ε4 taşıyıcısı olduğu tespit edilmiş; bu durum, amiloid birikimi riskini prediktif düzeyde doğrulamıştır.

Derin Analiz

ApoE (Apolipoprotein E), periferik dokularda kolesterol ve trigliserit taşınmasında görev almasının yanı sıra, merkezi sinir sisteminde astrositler tarafından sentezlenen ve nöronal membran bütünlüğünü koruyan temel bir taşıyıcı proteindir. İnsan genomunda üç ana allelik varyantı bulunur: ε2, ε3 ve ε4. Bunlardan ApoE ε4 aleli, amiloid-beta plaklarının klirensini (temizlenmesini) yavaşlatarak geç başlangıçlı Alzheimer hastalığı riskini katlanarak artırır ve hastalık yaşını öne çeker. Nörobiyolojik düzeyde sinaptik plastisite, mikrogliyal aktivasyon ve serebral vasküler bütünlük üzerinde modülatör etkileri bulunmaktadır.

Etimoloji

Yunanca 'apo' (uzaklaşma, ayrılma) öneki ile lipoprotein bileşenini ifade eden kökün birleşiminden türetilen 'apolipoprotein' kelimesinin kısaltılmış akronimidir.

Karıştırmayın

ApoB (genellikle aterosklerotik kardiyovasküler risk ile ilişkilendirilir ve merkezi sinir sistemi taşınımından ziyade periferik LDL metabolizmasında baskındır) ile sıklıkla karıştırılır.