Adipsi
Adipsia
Tanım
Sıvı alımını tetikleyen fizyolojik susuzluk hissiyatının tam veya kısmi yokluğu durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşında geçirdiği iskemik inme sonrası sol anterior hipotalamus bölgesi hasar gören bir hasta, laboratuvar sonuçlarında ciddi hipernatremi (sodyum: 158 mEq/L) ve hiperozmolarite bulgularıyla acil servise getirilir. Hasta yakınları, hastanın günlerdir kendi isteğiyle bir damla bile su içmediğini, ancak sorulduğunda susamadığını ifade ettiğini belirtir. Klinik değerlendirmede hastada ağız mukozasında kuruluk ve ortostatik hipotansiyon saptanmasına rağmen, su talebi veya susama hissi gözlenmemektedir.
Derin Analiz
Adipsi, özellikle anterior hipotalamustaki susuzluk merkezinin yapısal lezyonları, travmatik beyin yaralanmaları, serebrovasküler olaylar veya neoplastik süreçler neticesinde ortaya çıkan nörolojik bir semptomdur. Homeostatik mekanizmaların bozulması sonucunda plazma ozmolaritesindeki artışa rağmen vazopressin (ADH) salınımı ve renal konsantrasyon mekanizmaları tetiklenebilse de, kortikal düzeyde su içme dürtüsü (dipsik dürtü) uyanmaz. Bu durum, bireyin bilinçli olarak sıvı tüketmemesine ve buna bağlı olarak gelişen ağır hipernatremi, hipovolemi ve nöbet geçirme riski gibi ciddi klinik tablolara zemin hazırlayabilir. Etyolojide hipotalamik disfonksiyonun yanı sıra osmoreseptörlerin hasar görmesi de birincil etkenler arasında değerlendirilmektedir.
Etimoloji
Yunanca 'a-' (olumsuzluk, yokluk öneki) ve 'dipsa' (susuzluk) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'susuzluk yokluğu' demektir.
Karıştırmayın
Polidipsi (aşırı su içme isteği ile tam tersi bir klinik tabloyu ifade eder) ve anoreksi (açlık/yiyecek alımı isteksizliği ile karışabilir ancak adipsi spesifik olarak sıvı homeostazını ve susama dürtüsünü ilgilendirir).