Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Tüketimsel Zevk

Consummatory Pleasure

Tanım

Bir ödül veya uyarıcı fiilen deneyimlenirken hissedilen anlık zevk ve tatmin durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir değerlendirmede, depresyon tanısı alan bir danışanın en sevdiği yemeği yerken veya uzun süredir beklediği bir konserdeyken hissettiği o anki tatmin hissinin azalması veya hiç olmaması, tüketimsel zevk kaybının somut bir göstergesidir.

Derin Analiz

Nörobiyolojik temelde, tüketimsel zevk beklentiden ziyade (ki bu anticipatory pleasure ile ilişkilidir) doğrudan ödülün tüketilmesi veya yaşanması sırasında salgılanan opioid ve endokannabinoid sistemlerin aktivasyonu ile, özellikle nucleus accumbens ve ventral pallidum devreleri üzerinden aracılık edilir. Anhedoni olgularında, yani zevk alamama durumunda, genellikle anticipatory pleasure korunurken veya daha az bozulurken, tüketimsel zevk kapasitesinde belirgin ketlenmeler izlenebilir. Bu durum, dopaminerjik beklenti mekanizmaları ile hedonik tüketim mekanizmalarının nöral olarak ayrışmasını doğrular.

Etimoloji

Latince 'consummatus' (tamamlanmış, en üst düzeye ulaştırılmış) ve Fransızca 'plaisir' (zevk, haz) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Beklenti zevki (Anticipatory pleasure) ile sıklıkla karıştırılır; beklenti zevki gelecekteki bir ödülü hayal ederken duyulan heyecan iken, tüketimsel zevk ödülün bizzat yaşandığı andaki hazdır.