Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Békésy Odyometresi

Békésy Audiometer

Tanım

Hastanın işitme eşiğini kendi kontrolündeki buton yanıtlarıyla mürekkep kaydedici üzerine grafiksel olarak çıkaran ilk otomatik odyometredir.

Örnek Vaka / Uygulama

Odyoloji kliniğinde değerlendirilen bir bireye kulaklık takılır. Bireyin önüne ses yükseldiğinde bırakması, azaldığında basması gereken bir basma tuşu verilir. Cihaz frekansları yavaşça tararken, hastanın eşik seviyesindeki motor yanıtları kağıt üzerine mürekkep izi olarak kaydedilir; elde edilen dalgalı çizginin genişliği ve paterni uzmanın işitme kaybının tipini yorumlamasına yardım eder.

Derin Analiz

Békésy odyometrisi, işitme eşiği ölçümünde sübjektif değerlendirmeleri standardize etmek amacıyla geliştirilmiş erken dönem psikofiziksel bir araçtır. Cihaz, hastaya kontrollü frekanslarda hem kesintisiz (continuous) hem de kesintili (interrupted) tonlar sunar. Test sürecinde hasta, sesi duyduğu anda basılı tuttuğu veya bıraktığı bir buton aracılığıyla cihazın ses şiddetini azaltıp çoğaltmasını sağlar. Bu mekanizma, eşiğin etrafında salınımlı bir grafik (tracings) üretir. Nörofizyolojik açıdan bu yöntem, koklear adaptasyonun ve eşik üstü işitme patolojilerinin (örneğin recruitment fenomeni veya yorulma/adaptation testleri) ayırt edilmesinde kritik bir eşik aşaması oluşturmuştur. Günümüzde yerini dijital ve bilgisayar tabanlı timpanometri ve saf ses odyometrilerine bırakmış olsa da, işitme bilimleri tarihinde hasta kontrollü geri bildirim döngüsünün ilk somut örneğidir.

Etimoloji

Macar asıllı bi̇yofizi̇kçi̇ Georg von Békésy soyadından türetilmi̇ş özel addan türeme terim (eponim) ve Latince 'audire' [duymak] + Yunanca 'metron' [ölçü] birleşimi.

Karıştırmayın

Saf ses odyometrisi (Pure-tone audiometry) ile sıklıkla karıştırılır; temel fark, saf ses odyometrisinde test uzmanının manuel olarak seviye belirlemesi, Békésy odyometrisinde ise sürecin otomatik ve hasta kontrollü bir geri bildirim döngüsüyle gerçekleşmesidir.