Gelişimsel Disgrafi
Developmental Dysgraphia
Tanım
Bireyin zeka düzeyine ve uygun eğitim olanaklarına rağmen, kronolojik yaşına göre yazma becerilerinin beklenenin belirgin şekilde altında kalmasıyla karakterize nörogelişimsel bir öğrenme bozukluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Üçüncü sınıf öğrencisi olan 9 yaşındaki bir çocuk, sözlü olarak sorulan karmaşık hikayeleri detaylı ve mantıksal bir bütünlük içinde anlatabilmesine rağmen, aynı hikayeyi kağıda dökmeye çalıştığında harf boyutlarını düzensiz yazar, satır sonlarını ayarlayamaz, bazı harfleri ters (örn. 'b' ve 'd' karıştırma) çizer ve el kaslarında hızla gelişen yoğun bir yorgunluk ve kramp bildirir.
Derin Analiz
Gelişimsel disgrafi, DSM-5 kapsamında 'Özgül Öğrenme Bozukluğu' çatısı altında, yazılı anlatım bozukluğu belirteciyle değerlendirilir. Temelinde ince motor koordinasyon eksiklikleri, görsel-uzaysal işlemleme güçlükleri, ortografik (yazım) kodlama zayıflığı ve işleyen belleğin yazma eylemi sırasındaki entegrasyon sorunları yatar. Beynin sol hemisferindeki parietal ve frontal bölgeler ile serebellum arasındaki nöral ağların işlevsel bağlantı bozuklukları bu durumun patofizyolojisinde kritik rol oynar. Birey harfleri şekillendirmede, kağıt üzerindeki alanı organize etmede ve düşüncelerini yazılı olarak akıcı biçimde aktarmada kronik zorluklar yaşar.
Etimoloji
Yunanca 'dys' [bozuk/zor] + 'graphein' [yazmak] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; yazılı ifade ve motor becerilerdeki gelişimsel yetersizliği tanımlar.
Karıştırmayın
Disleksi (okuma bozukluğu) ile sıklıkla karıştırılır; disleksi esas olarak kelime tanıma ve okuma akıcılığı ile ilgiliyken, disgrafi motor-grafik üretim ve yazılı ifade bozukluğuna odaklanır. Ayrıca sonradan oluşan 'edinilmiş disgrafi' (agrafi) nörolojik bir travma veya inmeyi takiben ortaya çıkarken, gelişimsel disgrafi çocukluk çağındaki nörogelişimsel seyri ifade eder.