Yazılı Anlatım Bozukluğu
Disorder Of Written Expression
Tanım
Bireyin kronolojik yaşı, zeka düzeyi ve aldığı eğitimle kıyaslandığında yazma becerilerinin belirgin şekilde geride kalmasıyla karakterize edilen gelişimsel öğrenme bozukluğu.
Örnek Vaka / Uygulama
10 yaşında dördüncü sınıfa devam eden bir öğrenci, sözel zeka testlerinde yaş ortalamasının üstünde performans sergilemesine rağmen, kompozisyon sınavlarında düşüncelerini kağıda dökememekte, harf atlamaları yapmakta, noktalama işaretlerini kronik olarak yanlış kullanmakta ve kelimeleri fonetik olarak bile yanlış yazmaktadır. El yazısı okunamayacak kadar bozuktur ve bu durum akademik başarı motivasyonunu sıfırlamıştır.
Derin Analiz
Tarihsel olarak DSM-IV-TR içerisinde ayrı bir tanı kategorisi olarak yer alan bu durum, DSM-5 ve DSM-5-TR ile birlikte 'Özgül Öğrenme Bozukluğu' (Specific Learning Disorder) şemsiyesi altına alınmıştır. Nörobiyolojik temelleri incelendiğinde; motor planlama, görsel-uzaysal algı, çalışma belleği ve dil işleme merkezleri arasındaki sinaptik entegrasyon süreçlerindeki atipik gelişmelere işaret eder. Yazım hataları, dilbilgisi zayıflıkları, zayıf paragraf organizasyonu ve belirgin düzeyde bozuk el yazısı (gelişimsel disgrafi olarak da bilinir) ile kendini gösterir. Akademik işlevselliği ve günlük yaşam aktivitelerini doğrudan kısıtlayan bu durum, salt motor bir yetersizlikten ziyade merkezi sinir sisteminin sembolleri grafemlere dönüştürme ve yapılandırma işlevindeki karmaşık bir bilişsel sapmadır.
Etimoloji
İngilizce 'disorder' (bozukluk/düzensizlik, Latinanın 'dis-' [ayrılık, olumsuzluk] ve Eski Fransızca 'ordre' [düzen] köklerinden) + 'written' (yazılı, Germen kökünden) + 'expression' (ifade, Latince 'expressio' [dışarı bastırma, ifade etme] kelimesinden türetilmiştir).
Karıştırmayın
Disleksi (okuma bozukluğu ile karıştırılabilir; ancak buradaincelenen odak nokta okumadan ziyade yazılı çıktı ve grafik üretimdir) ve motor dispraksi (sadece motor beceri eksikliğidir, yazılı anlatım bozukluğunda ise dilbilgisel ve bilişsel organizasyon kusurları da eşlik eder).
Keşfetmeye Devam Edin
Disgrafi
Dysgraphia
Kronolojik yaş, zeka düzeyi ve alınan eğitim göz önüne alındığında, yazma becerilerinin beklenenin önemli ölçüde altında kalmasıyla karakterize nörogelişimsel bir öğrenme bozukluğudur.
Disleksi
Dyslexia
Normal veya üstün zeka düzeyine sahip bireylerde görülen, yazılı sembolleri seslere dönüştürmede ve akıcı okumada yaşanan nörogelişimsel bir öğrenme bozukluğudur.