Özgül Öğrenme Bozukluğu
Specific Learning Disability (SLD)
Tanım
Genel zeka düzeyinin normal veya normalin üstünde olmasına rağmen, okuma, matematik veya yazılı anlatım gibi akademik becerilerin belirli bir alanında yaşanan belirgin ve kalıcı gelişimsel yetersizlik.
Örnek Vaka / Uygulama
10 yaşında dördüncü sınıfa devam eden bir öğrenci, zeka testlerinde (WISC-IV) parlak zeka aralığında skor elde etmesine rağmen, harfleri seslerle eşleştirmede, kelimeleri akıcı okumakta ve okuduğunu anlamakta kronik güçlükler yaşamaktadır. Yazılı sınavlarda bildiklerini kağıda dökemezken, sözlü sınavlarda son derece başarılı olması ve konuyu derinlemesine kavramış olması Özgül Öğrenme Bozukluğu'nun (okuma bozukluğu/disleksi alt tipi) klinik tablosunu net biçimde ortaya koyar.
Derin Analiz
DSM-5-TR sınıflandırmasında 'Özgül Öğrenme Bozukluğu' olarak adlandırılan bu durum, bireyin akademik becerileri edinme ve kullanma yeteneğini etkileyen nörogelişimsel bir bozukluktur. Patofizyolojik temeli incelendiğinde, genellikle sol hemisferdeki temporoparietal ve frontal korteks ağlarında, fonolojik işleme, görsel-uzaysal algı veya çalışan bellek süreçlerini yöneten sinaptik devrelerde işlevsel farklılıklar saptanmıştır. Eksiklik tüm öğrenme alanlarını kapsamaz; aksine, okuma (disleksi), matematik (diskalkuli) veya yazılı anlatım gibi spesifik alanlarla sınırlıdır. Çevresel faktörlerden ziyade biyolojik temelli bir bilgi işleme anormalliği olarak kabul edilir ve erken çocukluk döneminde temelleri atılsa da, akademik talepler bireyin kapasitesini aşmaya başladığında klinik olarak belirginleşir.
Etimoloji
Latince 'specificus' [belirli bir türe veya biçime özgü] + 'dis-' [olumsuzluk/bozukluk] ve Anglo-Sakson kökenli 'learning' [öğrenme] ile Eski İngilizce 'disaebilitie' [yetersizlik, güçsüzlük] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genel zeka geriliği (mental retardasyon / zihinsel yetersizlik) ile sıklıkla karıştırılır; ancak özgül öğrenme bozukluğunda genel zeka düzeyi normal veya üzerindedir, sorun yalnızca belirli akademik bilgi işleme kanallarındadır. Ayrıca dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ile komorbidite oranı yüksek olmakla birlikte, DEHB dikkati sürdürme ve dürtü kontrolünü etkilerken, SLD doğrudan akademik becerilerin kazanımını engeller.
Keşfetmeye Devam Edin
Disleksi
Disleksi
Dyslexia
Normal veya üstün zeka düzeyine sahip bireylerde görülen, yazılı sembolleri seslere dönüştürmede ve akıcı okumada yaşanan nörogelişimsel bir öğrenme bozukluğudur.
İncele
Diskalkuli
Diskalkuli
Dyscalculia
Sayısal bilgileri işleme, temel aritmetik işlemleri yapma ve matematiksel akıl yürütme becerilerindeki nörogelişimsel kökenli kalıcı güçlük.
İncele