Diskalkuli
Dyscalculia
Tanım
Sayısal bilgileri işleme, temel aritmetik işlemleri yapma ve matematiksel akıl yürütme becerilerindeki nörogelişimsel kökenli kalıcı güçlük.
Örnek Vaka / Uygulama
Üçüncü sınıf öğrencisi bir çocuğun, parmak sayma aşamasını geçememesi, '5' sayısının '3'ten büyük olduğunu görsel ve uzamsal olarak kavramakta zorlanması, toplama işlemlerini her defasında sıfırdan sayarak yapması ve saat okumayı öğrenmede kronik güçlük yaşaması klinik olarak diskalkuli şüphesini doğurur.
Derin Analiz
Diskalkuli, temel sayı duyusunun (number sense) gelişimindeki atipikliklerle karakterize bir özgül öğrenme bozukluğudur. Nörogörüntüleme çalışmaları, intraparietal sulkus (IPS) başta olmak üzere frontoparietal ağçlardaki yapısal ve işlevsel farklılıkların bu tablonun temelini oluşturduğunu göstermektedir. Aritmetik bilginin otomatik olarak geri çağrılması, büyüklük tahmini ve uzamsal-sayısal eşleme süreçlerinde aksamalar gözlenir. DSM-5-TR sınıflandırmasında Özgül Öğrenme Bozukluğu başlığı altında “matematikte bozulma ile” belirleyicisiyle kodlanırken, edinilmiş bir kayıp olan akalkuliden (genellikle parietal korteks lezyonları sonucu ortaya çıkar) gelişimsel seyriyle ayrılır.
Etimoloji
Yunanca 'dys-' (bozuk, zor, kusurlu) + Latince 'calculare' (hesaplamak, çakıl taşıyla saymak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Akalkuli ile sıklıkla karıştırılır; akalkuli edinilmiş (örn. inme veya travma sonrasıyken), diskalkuli ise gelişimseldir. Ayrıca genel zeka geriliği (mental retardasyon) veya yetersiz eğitimden, bireyin zeka düzeyi normal veya üstü olmasına rağmen sadece matematik alanında spesifik bir çelişki göstermesiyle ayrılır.