Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Akalkuli

Acalculia

Tanım

Beyin hasarı veya hastalığı (genellikle paryetal lob lezyonları) sonrasında, daha önceden var olan aritmetik becerilerin yitirilmesiyle karakterize edinilmiş bir bozukluktur.

Örnek Vaka / Uygulama

Geçirdiği sol hemisferik inme sonrasında hastanede tedavi gören 58 yaşında eski bir muhasebeci, hemşirenin verdiği reçetedeki ilaç dozlarını hesaplamakta ve 5'ten 3'ü çıkarmak gibi en temel aritmetik işlemleri dahi kağıt üzerinde gerçekleştirmekte zorlanmaktadır. Ancak hastanın genel zeka düzeyi, mantıksal muhakemesi ve dil becerileri bu durumdan etkilenmemiştir.

Derin Analiz

Akalkuli, sıklıkla sol anguler girus (Brodmann Alanı 39) veya perisilviyan bölge lezyonlarına bağlı olarak ortaya çıkan edinilmiş bir nöropsikolojik tablodur. Gelişimsel bir seyir izleyen diskalkuliden bu yönüyle keskin bir biçimde ayrılır; birey normal bir matematiksel gelişim ve edinim sürecinden sonra geçirdiği nörolojik bir travma (inme, tümör, travmatik beyin hasarı) neticesinde bu yetisini kaybeder. Nörobiyolojik temelde, sayısal büyüklüklerin mekansal temsili, sayı sembollerinin işlenmesi ve çalışma belleğinin aritmetik manipülasyon süreçlerindeki entegrasyonunun bozulmasıyla kendini gösterir. Genellikle Gerstmann sendromunun (sağ-sol karışıklığı, agrafi, parmak agnozisi ve akalkuli tetradı) kurucu bileşenlerinden biridir.

Etimoloji

Yunanca 'a-' (olumsuzluk eki, yokluk) ve Latince 'calculus' (küçük taş, hesaplama taşı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Diskalkuli ile karıştırılır; ayırt edici temel fark diskalkulinin gelişimsel ve yaşamın erken dönemlerinde ortaya çıkan bir öğrenme bozukluğu, akalkulinin ise yetişkinlikte nörolojik hasar sonucu 'edinilmiş' bir kayıp olmasıdır.