Zeka Geriliği
Mental Retardation (MR)
Tanım
Günümüzde dışlayıcı ve demode kabul edilerek yerini 'Zihinsel Yetersizlik' (Intellectual Disability) tanımına bırakan, gelişim döneminde ortaya çıkan belirgin düşük zeka ve uyumsal işlev bozukluğu.
Örnek Vaka / Uygulama
Geçmişte standart bir WISC-R zeka testinde IQ skoru 65 çıkan ve aynı zamanda öz bakım, iletişim ve toplumsal becerilerde yaş grubuna göre belirgin eksiklikler gösteren bir çocuğa klinik ortamda bu tanı konulurdu; günümüz klinik pratiklerinde ise bireyin işlevsellik düzeyi destek ihtiyaçlarına göre (hafif, orta, ağır, çok ağır) yapılandırılır.
Derin Analiz
Tarihsel süreçte DSM-IV-TR ve önceki sınıflandırma sistemlerinde yer alan bu kavram, psikometri alanındaki standart sapma hesaplamalarına (70 ve altı IQ skorları) ve günlük yaşam becerilerindeki yetersizliklere dayandırılırdı. Nörobiyolojik temelleri genetik mutasyonlar, prenatal enfeksiyonlar, doğum komplikasyonları veya edinilmiş beyin travmalarına dayanabilir. Ancak modern klinik psikoloji ve psikiyatride bu terim, bireyleri etiketleyici ve onur kırıcı (stigmatizing) yapısı nedeniyle tamamen terk edilmiş; DSM-5 ile birlikte terminoloji 'Zihinsel Gelişimsel Bozukluk / Zihinsel Yetersizlik' olarak evrilmiştir. Değerlendirme artık sadece IQ skoruna değil, kavramsal, sosyal ve pratik uyumsal becerilerin multidisipliner analizine dayanır.
Etimoloji
Latince 'mentis' (zihin, akıl) ve 'retardare' (geciktirmek, geride tutmak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; tarihsel olarak zihinsel gelişimin yavaşlamasını veya duraksamasını ifade eder.
Karıştırmayın
Özgül Öğrenme Güçlüğü (akademik becerilerde spesifik bozukluk olup genel zeka düzeyi normaldir); Demans (gelişim döneminden sonra, kazanılmış yetilerin kaybıyla ortaya çıkar).
Keşfetmeye Devam Edin
Zihinsel Yetersizlik
İntellectual Disability
Bilişsel işlevlerde ve kavramsal, sosyal ile pratik uyumsal becerilerde gelişimsel dönemde ortaya çıkan anlamlı sınırlılıklar durumu.
İncele
DSM-5
DSM–5
Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayımlanan, ruhsal bozuklukların sınıflandırılması ve tanı ölçütlerinin belirlenmesinde uluslararası düzeyde standart kabul edilen kılavuz.
İncele