Amnezik Sendrom
Amnesic Syndrome
Tanım
Yeni anı oluşturma kapasitesinde ciddi bozulma ile karakterize, eski anıların da bir kısmının etkilendiği organik bellek kaybı tablosudur.
Örnek Vaka / Uygulama
58 yaşında hastane acil servisine getirilen bir birey, sabah kahvaltıda ne yediğini saniyeler önce sormasına rağmen hatırlayamamakta, ancak çocukluğundaki anılarını net bir şekilde anlatabilmektedir. Doktoruyla yaptığı görüşmeden beş dakika sonra odadan çıkıp geri döndüğünde, doktorunu sanki ilk defa görüyormuş gibi selamlamaktadır.
Derin Analiz
Amnezik sendrom, genellikle medial temporal lob yapıları (özellikle hipokampus ve amigdalanın dahil olduğu devreler), diensefalik yapılar (talamusun dorsal çekirdekleri) veya mamiller cisimciklerin bilateral hasarı sonucu ortaya çıkar. DSM-5 sınıflandırmasında 'Nörokognitif Bozukluklar' şemsiyesi altında ele alınan bu tablo, özellikle anterograd amnezi (yeni bilgi öğrenememe) baskınlığı ile seyreder. Retrograd amnezi ise genellikle son yıllardan başlayarak geriye doğru bir gradyan gösterir. İşleyen bellek ve prosedürel bellek genellikle korunurken, epizodik ve semantik bellek sistemlerinde kalıcı bir yıkım mevcuttur. Korsakoff sendromu, herpes simpleks ensefaliti veya bilateral hipokampal infarktlar bu tablonun en sık etiyolojik nedenleri arasındadır.
Etimoloji
Yunanca 'a-' (olumsuzluk, yokluk) + 'mnēsis' (bellek, hatıra) sözcüklerinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Demans (bunama) ile sıkça karıştırılır; amnezik sendromda genel bilişsel işlevler, yargılama ve sosyal beceriler genellikle korunurken, demans ilerleyici ve çoklu bilişsel alanlarda (dil, yürütücü işlevler, praksi) yaygın bir yıkım sergiler.