Herpes Simpleks Ensefaliti
Herpes-simplex Encephalitis
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşında bir erkek hasta, ani başlayan ateş, kişilik değişiklikleri, konfüzyon ve kısa süre içinde tekrarlayan jeneralize tonik-klonik nöbetler şikayetiyle acil servise getirilir. Yapılan lomber ponksiyonda lenfositik baskınlık ve kraniyal MRG'de sol temporal lobda hiperintens ödem saptanır. HSV-1 PCR pozitifliği üzerine hızla intravenöz asiklovir tedavisi başlanan hastanın akut dönemi atlatmasına rağmen, taburculuk sonrası süreçte anterograd amnezi ve ciddi bellek bozuklukları yaşadığı gözlemlenir.
Derin Analiz
Herpes simpleks ensefaliti (HSE), nörolojik aciller arasında en yüksek morbidite ve mortalite oranlarına sahip akut viral ensefalit tablolarından biridir. Genellikle HSV-1 (Herpes Simplex Virus Type 1) etkeniyle gelişir; virüs olfaktör sinir yoluyla veya trigeminal sinir ganglionlarından retrograd aksonal taşınmayla merkezi sinir sistemine invaze olur. Limbik sistemi ve özellikle temporal lobları nekrotizan bir süreçle tutması, hastanın epizodik ve semantik bellek mekanizmalarında kalıcı hasarlar bırakmasının temel nedenidir. Hastalığın erken evresinde tekrarlayan foküler ya da jeneralize nöbetler, ateş, baş ağrısı ve hızla ilerleyen bilinç değişiklikleri klinik tabloya hakimdir. Erken dönemde intravenöz asiklovir tedavisine başlanması, prognozu ve sağkalım oranlarını doğrudan belirleyen en kritik müdahaledir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'herpein' (sürünmek, yayılmak) kökünden türetilen herpes ve 'enkephalos' (beyin) kelimesi ile 'itis' (enflamasyon/yangı) ekinin birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Bakteriyel menenjit, serebral apse ve diğer viral ensefalit türleri. Ayırt edici temel fark, HSV ensefalitinin spesifik olarak temporal ve frontal loblarda nekrotizan ve asimetrik bir tutulum sergilemesi, erken dönemde epileptik nöbetler ve ağır bellek kayıplarıyla karakterize olmasıdır.