Ödem
Edema
Tanım
Vücut dokularında, hücreler arası boşluklarda veya organlarda aşırı sıvı birikimi sonucunda ortaya çıkan patolojik şişlik durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda, uzun süre yüksek doz kortikosteroid tedavisi alan bir hastanın yüz bölgesinde (ay dede yüzü görünümü) ve alt ekstremitelerinde fark edilen pitging (çukurlaşan) ödem, farmakolojik kaynaklı sıvı retansiyonunun somatik bir göstergesidir.
Derin Analiz
Ödem, temel olarak hidrostatik ve onkotik basınç dengesizlikleri, kapiller geçirgenliğin artması veya lenfatik drenajin bozulması neticesinde gelişir. Klinik psikoloji, nöropsikoloji ve biyolojik psikoloji bağlamında ödem; özellikle 'serebral ödem' (beyin ödemi) vakalarında nörolojik işlevlerin bozulmasına, kafa içi basıncının (intrakraniyal basınç) tehlikeli seviyelere yükselmesine ve bilişsel süreçlerin (dikkat, yürütücü işlevler, bilinç durumu) akut olarak sekteye uğramasına yol açması nedeniyle kritik bir öneme sahiptir. Sistemik veya lokal olabilen bu sıvı retansiyonu, bazen psikotrop ilaçların yan etkileri (örn. bazı antidepresanlar veya lityum kullanımına bağlı sıvı tutulumu) veya kronik stresin aksis-HPA üzerindeki hormonal etkileriyle de dolaylı olarak ilişkilendirilebilir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'oidein' (şişmek, kabarmak) fiilinden türetilmiş olup, tıp terminolojisinde dokularda sıvı birikimiyle karakterize şişlik durumunu ifade etmek için kullanılmaktadır.
Karıştırmayın
Dehidratasyon ve obezite; dehidratasyon vücut sıvılarının kaybını ifade ederken, ödem sıvı fazlalığı ve dağılım bozukluğudur. Obezite ise yağ dokusunun artışıdır, sıvı birikiminden farklıdır.