Yüksek Doz
Overdose (OD)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servise getirilen bir hastanın solunum hızının dakikada 6'ya düşmesi, miyotik (nokta) bebekler görülmesi ve opioid reseptör antagonisti olan nalokson uygulandığında hızla bilincin açılması klasik bir opioid yüksek doz tablosudur.
Derin Analiz
Yüksek doz (overdose), farmakokinetik ve farmakodinamik eşiklerin aşılmasıyla ortaya çıkan akut bir toksisite durumudur. Merkezi sinir sistemi depresyonu, solunum yetmezliği, kardiyovasküler kollaps veya nöbetler gibi geniş bir klinik tablo yelpazesi barındırır. Toksisitenin şiddeti; maddenin yarı ömrü, plazma proteinlerine bağlanma oranı, karaciğer enzimlerinin (CYP450 sistemi) metabolize etme kapasitesi, bireyin tolerans düzeyi ve genetik polimorfizmler tarafından doğrudan etkilenir. Klinik pratikte, toksikolojik aciller arasında en sık müdahale gerektiren durumların başında gelir.
Etimoloji
İngilizce kökenli bir bileşik olup; 'over-' (aşırı, üstünde) öneki ile 'dose' (doz, Yunanca 'dosis' [verilen şey, pay]) kelimesinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Madde kötüye kullanımı (substance abuse) ve madde bağımlılığı ile karıştırılır; bu kavramlar kronik kullanım modellerini ifade ederken, yüksek doz akut ve sınırlı bir zehirlenme olayını tanımlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Toksisite
Toksisite
Toxicity
Bir maddenin bir organizmada zehirli etkiler üretme kapasitesi olup, genellikle vücut ağırlığı başına düşen doz miktarı veya LD50 değeriyle ifade edilir.
İncele
Madde Kullanım Bozukluğu
Madde Kullanım Bozukluğu
Substance Use Disorder
Maddeye bağlı olumsuz sonuçlara ve işlevsellikte belirgin bozulmaya rağmen devam eden fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtiler kümesi.
İncele
Nalokson
Nalokson
Naloxone
Opioid reseptörlerine bağlanarak bu maddelerin etkilerini hızla bloke eden ve özellikle opioid aşırı dozunda gelişen solunum depresyonunu tersine çeviren opioid antagonistidir.
İncele